Jort Kelder

Nederland kent weinig mensen met zo’n hardnekkige eigen stijl. Maar wat te doen als die door zoveel etterige adepten wordt nagevolgd?...

Heb ik wat gemist, of woei het verschijnen van een nieuw boekje van Jort Kelder en Yvo van Regteren Altena zonder enige publiciteit over? Het duo met de obsessieve fascinatie voor de goedgeklede man schreef twaalf jaar geleden Man & Pak, een lollige en leerzame poging om Nederland enthousiast te maken voor het maatpak, de kasjmier sok en de stropdas met de vette knoop. Hun nieuwe boekje, Pak op zak, doet dat pleidooi dunnetjes over. Wederom lezen we dat knopen op stift gezet dienen te zijn en dat John Lobb goeie schoenen maakt. De schrijvers zijn al twaalf jaar zo stijlvast dat het boekje niks nieuws vertelt. Dat hoeft niet erg te zijn; Gerard Reve schreef ook elke drie jaar hetzelfde briljante boek. De moddervette ironie en de voortdurende zelfspot van het stijlduo gaan in Pak op zak trouwens wel wat vervelen, en de schrijvers struikelen vaak over hun eigen wollige taalgebruik. (‘Zelfs de in Europa met hoongelach ontvangen verrichtingen van Chinese pakkenmakers prijzen hun kartonharde pakken aan met Super 120 of Super 140’ is een zin die grammaticaal gewoon niet klopt.) En hoewel Jort & Ivo zich openlijk van ‘mode’ distantiëren zou het toch aardig zijn als ze wel een béétje met de tijd mee waren gaan. Ik bedoel, de vet geknoopte stropdas was ooit misschien nog een hint naar weelde maar riekt inmiddels meer naar gebakken lucht. Televisiekok Gordon Ramsay had vorig jaar in het weekblad The New Yorker een punt met zijn stelling ‘the bigger the knot, the smaller the cock’. Er is niks mis met een strakke knoop, zelfs niet bij een brede das. Zonder dat ik zijn medeauteur tekort wil doen, dwaalde mijn verbeelding bij lezing van Pak op zak toch vaak af naar het uniform van de op elke haringparty en filmpremière aanwezige Jort Kelder. Nederland kent weinig mensen met zo’n hardnekkige eigen stijl: bruine gespschoenen, hoogwaterbroek, bretels, overhemd met overdreven cut away-boord. Mijn favoriete look is het niet, maar dat maakt zijn strikte smaak niet minder prijzenswaardig. Maar wat gewoon niet deugt aan het betoog in Pak op zak: Jort & Yvo morren dat hun kruistocht in Nederland niks uithaalt. Dat is flauwekul. Kelders invloed is gigantisch, en nu draagt iedere aankomende advocaat, beurshandelaar of makelaar het Kelderkostuum: gespschoen, hoogwater, bretels, potsierlijke cut away-boord. Hij kan wel het tegendeel blijven beweren, maar het lijkt of hij zich spartelend verzet tegen het onvermijdelijke: met zoveel etterige adepten moet hij op een dag zelf op zoek naar een nieuwe stijl.

Meer over