Jongen 8 heeft zijn zuster murw geslagen

Rechters zonder toga, een officier van justitie in zijn burgerkloffie. Denk daarom niet dat raadkamer van minder belang is in het rechtsysteem....

Een besloten zitting in zaal 7. Achter de lange tafel zitten drie rechters. Links van hen zoals gebruikelijk de griffier, rechts de officier van justitie, die nog even zijn stropdas rechttrekt. Het is een gebaar, dat duidelijk maakt dat dit geen gewone zitting betreft. Rechters zonder toga, een officier in zijn gewone kleren – dit moet de raadkamer zijn.

Meestal komt de raadkamer – overigens altijd achter gesloten deuren – bijeen op verzoek van de officier van justitie of de advocaat. Vandaag heeft de officier het initiatief heeft genomen.

De afgelopen dagen zijn zeventien minderjarige jongens om uiteenlopende redenen aangehouden. Ze zitten allen in voorlopige hechtenis. De officier wil dat ze nog 30 dagen langer blijven vastzitten. De raadkamer moet daarover beslissen.

Jongen 1 komt de rechtszaal binnen, via de deur die leidt naar het cellencomplex onder de rechtbank. De parketpolitie begeleidt hem. De knul zit vast in een jeugdgevangenis. De rechter vertelt dat de officier van justitie een zogeheten vordering gevangenhouding heeft en hem nog 30 dagen wil vasthouden. De advocaat van de jongen krijgt het woord. Langer vasthouden is onwenselijk, zegt deze. Jongen 1 kan nu nog terug naar school. De opleiding is belangrijk voor zijn toekomst. Een dame van de kinderbescherming schetst in een paar zinnen de situatie thuis. Jongen 1 krijgt het woord. Daarna zijn moeder. Elf minuten later is het klaar. De beslissing volgt later op de dag, zegt een van de rechters. Jongen 1 gaat terug naar beneden, om vandaar uit naar de jeugdinrichting te worden gebracht.

Jongen 2 stapt de rechtszaal binnen, begeleid door de parketpolitie. De rechter vertelt dat de officier van justitie hem nog 30 dagen wil vasthouden. De advocaat van de jongen zegt dat langer vasthouden onwenselijk is, de jongen kan nu nog terug naar school...

Dit ritueel herhaalt zich 15 keer. Raadkamerzittingen zijn de dagelijkse smeerolie waarop de strafrechtmachinerie draait. Ze geven rechters de mogelijkheid het werk van het Openbaar Ministerie (tussentijds) te toetsen en het proces gaande te houden. Maar het is lopendebandwerk.

Zo staan voor vanochtend 17 zaken gepland. Voor elke zaak is 10 minuten uitgetrokken. Alles moet snel. Bij geen enkele jongen wordt met meer dan tien woorden gerept over het delict waarvan hij wordt verdacht. Dat komt later, als de zaak inhoudelijk door de kinderrechter wordt behandeld.

Een hoop leed blijft daardoor vandaag verborgen. Neem jongen 5. ‘Ik vind de beschuldiging vals’, zegt hij tegen de rechters. De jongen is al vaker in aanraking geweest met justitie. Maar nu wordt hij ervan verdacht een mes in de rug van een concurrent te hebben gestoken, met wie hij drie dagen eerder ook al ruzie had. Het OM vermoedt voorbedachten rade. Zijn moeder zegt: ‘Als hij bij mij thuis is, hebben we nooit problemen.’

Maar de jeugdreclassering heeft hem opgegeven. Geen afspraak komt hij na. Zeventien jaar oud. Zijn moeder zegt: ‘Laat hem vrij, in de gevangenis leert hij alleen verkeerde dingen.’

Het schrijnendste verhaal zit achter de aanhouding van jongen 8, een rustige knul van 17. Hij ontdekte het geheim van zijn zusje. Elke dag ging ze gesluierd naar school. Maar als ze een afspraak met haar vriendje had, kleedde ze zich bij de belwinkel om en veranderde in een aantrekkelijke jonge meid die pronkte met haar lichaam en blousjes droeg die haar buik slechts deels bedekten. Haar broer zag het en wachtte haar na een verkleedpartij thuis op.

Met een stuk hout en elektriciteitsdraad sloeg hij haar zo hard op haar buik dat ze die voorlopig niet zal kunnen tonen. Vader en moeder, die bij de afranseling aanwezig waren, zijn ook aangehouden. De Raad voor de Kinderbescherming doet onderzoek naar alle kinderen uit het gezin.

(Van de zeventien jongens mochten er drie naar huis. Bij de anderen was de ernst van de feiten dusdanig dat de rechtbank geen bezwaar had tegen de verlenging van het voorarrest.)

Meer over