Joan Derk

Over Willem van Oranje bestaan veel misverstanden. Sommigen, onder wie veel politici, menen zelfs dat deze 'vader des vaderlands' de eerste koning van Nederland was....

Zwolle Koos Nuninga

De onafhankelijkheid van de Nederlandse Republiek werd echter op 26 juli 1581 uitgeroepen door de toenmalige Staten Generaal, middels het befaamd geworden Plakkaat van Verlatinge.

Als er in Nederland dus ooit een dag van nationale onafhankelijkheid wordt uitgeroepen dan zou dat dus op 26 juli moeten zijn. Het Plakkaat van Verlatinge zwoer Philips II als persoon af; over de monarchie als staatsvorm was echter geen eensluidendheid. Pas in 1747 werd het stadhouderschap erfelijk verklaard: toen werd er dus gebroken met een grondregel van het staatsrecht van de Republiek dat de Staten Generaal de stadhouders benoemden.

In het Plakkaat van Verlatinge werd ook nog niet gerept over de gedachte aan volledige volkssoevereiniteit. Dat kwam pas in 1781, dus precies tweehonderd jaar later, aan de orde in het Democratische Manifest van de Gelderse baron Joan Derk van der Capellen tot den Pol. Met zijn pleidooi voor soevereiniteit voor het gewone volk komt hij misschien nog wel het meest in aanmerking voor het predikaat 'vader des vaderlands'.

Meer over