'Jimi Hendrix was geen tragisch figuur'

Het is een treurig hoofdstuk uit de pophistorie: hoe de muzikale erfenis van Jimi Hendrix na zijn dood - vandaag dertig jaar geleden - werd verkwanseld....

De verantwoordelijke was Alan Douglas. Een omstreden figuur, die na het overlijden van de gitarist de rechten van zijn muziek verwierf, en in de jaren zeventig het ene na het andere 'nieuwe' Hendrix-album uitbracht.

Achterdocht alom dus als er wéér een plaat met 'recent ontdekt' Hendrix-materiaal uitkwam. Toch is 'nieuw' materiaal dé kracht van de deze maand verschenen box The Jimi Hendrix Experience. Vier cd's met 56 songs, waarvan een aantal nog nooit eerder op plaat verscheen, laat Hendrix horen op zijn creatieve piek. En de geluidskwaliteit is vele malen beter dan wat we van hem kennen.

Het is de verdienste van projectleider Eddie Kramer, de studiotechnicus die in de jaren zestig het leeuwendeel van Hendrix' werk vastlegde. 'Het was hoog tijd dat die platen opnieuw werden uitgebracht', zegt Kramer in een telefoongesprek vanuit zijn studio aan de Amerikaanse westkust. 'Alle Hendrix-muziek die eerder op cd is verschenen, klinkt nergens naar. In alle gevallen was er gebruik gemaakt van tweede generatie tapes, kopieën van de oorspronkelijke masters.'

Vijf jaar geleden, toen de rechten in handen waren gekomen van de erven Hendrix, begon Kramer aan de immense klus. Hij spitte alle beschikbare Hendrix-tapes door, op zoek naar de originele opnamen, die vervolgens opnieuw werden gemasterd. 'We gebruikten antieke analoge apparatuur, omdat de sound zo authentiek mogelijk moest zijn.'

Het terugluisteren van de honderden uren muziek was een emotionele ervaring voor de producer. 'Voor het eerst in dertig jaar hoorde ik weer al die muziek die nooit de plaat had gehaald. Alternatieve versies van songs, vaak met een compleet andere aanpak en sound.

'Het was een openbaring. Hendrix speelde vaak met een idee dat hij verschillende kanten op stuurde, voordat hij zijn definitieve keus maakte. Hij was een improvisator, die zich helemaal liet leiden door het gevoel van het moment.'

Zo stuitte Kramer op een fraaie opname van Axis: Bold As Love, bijna twee keer zo lang als de bekende versie. 'Een geïnspireerde jam van ruim zeven minuten. Na al die jaren kreeg ik er opnieuw kippenvel van.'

Voor het eerst in al die jaren kon hij ook weer de gesprekken tussen muzikanten terughoren. 'Hendrix wordt vaak afgeschilderd als een tragisch figuur, maar in de studio was hij helemaal in zijn element. We were laughing all the time.'

Hoewel eigenlijk al vanaf het midden van de jaren zeventig werd aangenomen dat het hele Hendrix-archief wel zo ongeveer was leeggeplunderd, wisten Kramer en zijn partners toch nog een aantal nooit eerder uitgebrachte tracks op te sporen. 'Bijzonder zijn bijvoorbeeld de live-opnamen van de Franse radio van een concert van The Jimi Hendrix Experience in Parijs. Het was pas het vierde optreden van de groep, nog voor ze haar eerste studio-opnamen maakte. Maar de sound was eigenlijk al helemaal die van het trio dat later wereldberoemd zou worden.'

Kramer herinnert zich nog goed hoe Hendrix opzag tegen zijn Europese tournee van zomer 1970. 'Hij had voor het eerst een eigen plek om op te nemen, de juist voltooide Electric Ladyland studio in New York, en had echt zijn draai gevonden. We were on a roll.

Hendrix zou nooit terugkeren van zijn Europese trip. Op 17 september 1970 overleed hij aan een overdosis slaappillen in het appartement van een Londense vriendin. Een tragisch ongeluk, denkt Kramer. 'En zeker geen zelfmoord, zoals wel is gesuggereerd. Hendrix had een moeilijke periode achter de rug. Die arme jongen had vanaf het moment dat hij door manager Chas Chandler werd ontdekt geen seconde vrije tijd gehad. 'Maar in die laatste maanden was hij heel gedreven, hij wist waar hij heen wilde. Omdat hij niet zo veel begreep van de studiotechniek, had hij wel echt een technicus naast zich nodig. We waren een goed team. We begrepen elkaar zonder woorden.'

Zo had Kramer altijd een hele stapel onbespeelde tapes klaar liggen om het opname-proces geen moment te hoeven onderbreken. 'Hendrix was op zijn best in spontane jams. Ik liet altijd een tape meelopen, omdat de beste deeën op heel onverwachte momenten uit zijn vingers vloeiden. Hij jamde met alles en iedereen. Als hij in een taxi naar de studio reed, en de chauffeur vertelde dat hij percussie speelde en graag eens wat met hem zou opnemen, sleepte Hendrix hem meteen mee naar de studio. Hij was iemand die nooit nee kon zeggen.'

Die eigenschap leidde ook regelmatig tot chaotische situaties in de studio. 'Dan viel er haast niet te werken, omdat de opnameruimte stampvol was met aanhang en vage vrienden en kennissen, die een feestje aan het bouwen waren.' Wilde Hendrix vervolgens toch echt weer verder, dan mocht Kramer het vuile werk opknappen. 'Dan boog hij zich over de mengtafel en fluisterde in mijn oor: ''Eh, Eddy, zou je aan al die mensen kunnen vragen of ze weg willen gaan?'' '

Meer over