Jihadverdachte Abou Moussa toont zich een verzoener

Neem geen voorbeeld aan de moorddadige aanslagen van de afgelopen dagen, zegt de verdachte van ronselen voor de jihad tegen zijn aanhangers.

Azzedine C., alias Abou Moussa, tijdens een betoging tegen Israël in juli 2014. Beeld Julius Schrank
Azzedine C., alias Abou Moussa, tijdens een betoging tegen Israël in juli 2014.Beeld Julius Schrank

'Geweld en haat zijn nooit een oplossing. Ik roep mijn medemoslims op een constructieve bijdrage te leveren aan de maatschappij.' In de extra beveiligde zittingszaal De Bunker in Amsterdam-Osdorp ontpopt Azzedine C., alias Abou Moussa (33), verdacht van opruiing, ronselen voor de gewelddadige jihad en deelname aan een terroristische organisatie, zich maandag plotseling tot een verzoener.

Na een emotioneel betoog over de ellendige omstandigheden in zijn gevangenis, de Terroristische Afdeling (TA) in Vugt, verwijst hij naar de actualiteit, naar recente aanslagen op 'personen en gebedshuizen'. Hij zwaait naar de publieke tribune, waar een tiental 'broeders' uit Den Haag hem hun solidariteit betuigen. Abou Moussa: 'Naar dat soort destructieve middelen moeten we niet grijpen. Wee, wie zoiets doet in Nederland, omdat de broeders op de TA onderhevig zijn aan vernedering. Wij zullen zo'n daad nooit goedkeuren.'

Het regime in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught geldt als een van de strengste ter wereld. Hoe inhumaan is het 'Alcatraz van Nederland'?

Dadels en cup-a-soup

De terreurverdachte noemt Nederland een 'land van mogelijkheden', waar de universiteitspoorten voor iedereen geopend zijn. 'Beste moslims, zoek de academische wereld op, wees constructief, maar houd vast aan je geloof.'

Dat kan in Nederland, zelfs op de TA, meent Abou Moussa. Tijdens ramadan ontvangen de gedetineerden hun maaltijd keurig na 10 uur 's avonds. 'Dan wordt ook nog een doos dadels en cup-a-soup geserveerd.'

Zijn heftige kritiek op de TA, gedeeld door alle terreurverdachten, betreft niet de medewerkers, maar het wrede systeem: de visitatie, het niet mogen omarmen van je geliefden.

Abou Moussa tijdens een pro IS-demonstratie in de Haagse Schilderswijk. Beeld anp
Abou Moussa tijdens een pro IS-demonstratie in de Haagse Schilderswijk.Beeld anp

Onverdraaglijk

Als enige van de vijf verdachten die maandag zijn opgeroepen voor een pro-formazitting, is Abou Moussa naar de Bunker gekomen. Twee andere verdachten, Oussama C. (19) en Rudolph H. (25), laten verstek gaan vanwege de verplichte visitatie. Soufiane Z. (27) en Hatim R. (25) komen evenmin opdagen. R. zou mogelijk strijden in Syrië of Irak en Z. zou daar zijn omgekomen. Honderd procent zeker is dat niet.

Abou Moussa heeft de visitatie ondergaan omdat hij 'gedemoniseerd wordt in de media', en zich daartegen wil verdedigen. Zijn beschrijving van het verblijf op de TA is heftig. Af en toe vallen stilten, de emoties spelen op. Hij huilt. Op de tribune wordt mee gesnotterd door twee mannen die zelf ook op de TA hebben gezeten. Abou Moussa: 'Ik ben TA moe, heb psychische hulp nodig. Weet niet meer hoe mijn vrouw, mijn kinderen, mijn zieke moeder voelen.'

De TA, waar elke terreurverdachte automatisch wordt geplaatst, is volgens Abou Moussa vooral onverdraaglijk omdat hij en zijn medegedetineerden daar 'volkomen onterecht' zitten. 'Het is dieptriest dat we in een rechtszaal zijn. Wij horen thuis in een debatcentrum.'

(Tekst loopt door onder foto.)

De penitentiaire inrichting in Vught. Beeld anp
De penitentiaire inrichting in Vught.Beeld anp

'Spektakelactivisme'

Hij omschrijft zichzelf als een activist die niet tegen onrecht kan. Hij zoekt de dialoog met andersdenkenden, zegt hij en somt op. 'Ik zat met PvdA-Kamerlid Marcouch, met premier Rutte, met wetenschappers, met terreurdeskundige Edwin Bakker.' Sinds 2008 heeft hij contact met cultureel antropoloog Martijn de Koning, die hij toestemming gaf onderzoek te doen naar zijn omgeving. 'Ik zei: doe je werk, ik heb niets te verbergen.'

De antropoloog is door alle verdachten opgeroepen als getuige-deskundige.

Zijn verhoor is nog niet helemaal afgerond. Maar hij wordt al uitgebreid geciteerd door de advocaten. De Koning heeft bij de rechter-commissaris gezegd dat geen van de verdachten tot geweld heeft opgeroepen. Ze provoceren, zoeken de grens op met hun islamitisch activisme. 'Spektakelactivisten' noemt De Koning ze. Daar horen stijlmiddelen bij als overdrijven, provoceren.

Het Openbaar Ministerie vindt dat 'spektakelactivisme' minder onschuldig dan De Koning, aan wiens geloofwaardigheid openlijk wordt getwijfeld. Niet alleen door het OM, ook door anderen, geeft zelfs de verdediging toe. Als antropoloog zou hij zich te zeer vereenzelvigen met zijn doelgroep. Het OM plaatst hun activisme in de context van de strijd in Syrië en Irak. De rechters zullen De Koning aan de tand voelen vanaf 7 september, dan begint de inhoudelijke behandeling van de zaken.

Meer over