EINDEXAMENGESCHIEDENIS

Jerry Afriyie doet examen: ‘Goed dat scholieren het perspectief leren kantelen’

Op verzoek van de Volkskrant doen BN’ers opnieuw eindexamen. Vandaag: Jerry Afriyie, voorman van Kick Out Zwarte Piet.

Jerry Afriyie, voorman van actiegroep Kick Out Zwarte Piet. Beeld ANP
Jerry Afriyie, voorman van actiegroep Kick Out Zwarte Piet.Beeld ANP

Handenwrijvend buigt Jerry Afriyie (40) zich over het havo-examen geschiedenis. Hij is benieuwd waar de nieuwe generatie scholieren op wordt getoetst. Ondanks een gebrekkige voorbereiding verwacht hij er zich doorheen te slaan. In de praktijk blijkt dat nog best een opgave.

Zoals bij vraag 8, de opdracht een aantal historische gebeurtenissen in chronologische volgorde te plaatsen. De gok blijkt bijna helemaal goed, maar Afriyie verwachtte dat het herstel van de katholieke bisdommen vóór de Bataafse revolutie kwam. Verontschuldigend: ‘Dit wist ik niet uit mijn hoofd. Maar ik verwacht niet dat scholieren onbeslagen ten ijs komen. Voor wie heeft geleerd, is het geen onmogelijke vraag.’

Verrast is Afriyie over vraag 18. Daar krijgen leerlingen een verklaring van een voorlichter van het Nederlandse koloniale leger te lezen. Het leger heeft na de Japanse bezetting troepen naar Nederlands-Indië gestuurd om de macht terug te krijgen. De voorlichter noemt de Indonesische vrijheidsstrijders ‘jongens die niet weten wat zij doen’, die Nederlandse steun uit ‘dom wanbegrip’ weigeren.

Leerlingen moeten beargumenteren waarom de verklaring een eenzijdige weergave van de realiteit is. Een uitstekende uitdaging om de Nederlandse rol in Indonesië van een andere kant te bekijken, stelt Afriyie tevreden vast. ‘De tekst laat zien hoe de geschiedschrijving wordt gekleurd. Het is de jager die het verhaal vertelt, en niet de opgejaagde. Goed dat scholieren dat perspectief leren kantelen.’

Dat had ook mogen gebeuren bij vraag 20, die gaat over de oprichting van de Navo. Leerlingen moeten uitleggen wat er na 1945 in de buitenlandse politiek is veranderd, waardoor Nederland medeoprichter van de Navo werd. Het correctievoorschrift spreekt over het loslaten van de vooroorlogse neutraliteitspolitiek dankzij de dreiging van het communisme.

Maar Afriyie schrijft liever op dat de Navo een ‘westerse dekmantel is om andere landen aan te vallen’. Daar krijgt hij nul punten voor. Hij zal zijn zoon, die volgend jaar eindexamen doet, aanraden op het examen binnen de lijntjes te kleuren. ‘Bij zo’n toets draait het niet om de waarheid, maar of je de stof hebt onthouden. Daarna is het belangrijk dat hij zich inleest in de schaduwkanten van het Westen.’

Arie Slob bij de examenklachtenlijn van LAKS

‘Met Arie Slob’, zegt de demissionaire onderwijsminister, terwijl hij met zijn hand de headset tegen zijn oor drukt. ‘Je kunt hier inderdaad je klacht kwijt.’ Voor een halfuur bemant Slob dinsdagmiddag de examenklachtenlijn van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS).

De meeste klachten komen online binnen, toch staat de telefoon in het Utrechtse kantoortje roodgloeiend. De coördinator van de klachtenlijn, Myriam van de Wiel: ‘Bij een telefonische klacht kunnen we beter tot de kern van het probleem komen, omdat we kunnen doorvragen.’

Na een tijdje vraagt Slob, bezorgd: ‘Was er dan niets goed aan het examen?’ Hij heeft al luisterend de klacht met twee wijsvingers in het systeem verwerkt. ‘Alleen het moment dat ik mocht stoppen’, antwoordt de stem aan de andere kant van de lijn.

TIP VOOR AARDRIJKSKUNDE

Woensdag staat vmbo-aardrijkskunde op het programma. YouTube-leraar Roy Helmerhorst (29) voorspelt dat leerlingen de bevolkingsontwikkeling van China en Nederland moeten vergelijken. ‘Onthoud dat ons land vergrijst: er wonen steeds meer oude mensen. In China is dat nog niet het geval.’ En een overeenkomst tussen beide landen? ‘Overal is sprake van verstedelijking. Alleen leidt dat daar tot het ontstaan van miljoenensteden. In Nederland kennen we dat fenomeen niet.’

Meer over