Jeltsin doet geen concessies aan oppositie

President Jeltsin heeft gisteren laten weten dat hij niet bereid is vice-premier Tsjoebais te ontslaan in ruil voor een aanbod van de communistische oppositie een motie van wantrouwen tegen de regering in te trekken....

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Het voorstel was afkomstig van Viktor Iljoechin, een van de kopstukken van de communistische fractie. Jeltsin zei echter meteen dat hij geen noodzaak ziet wijzigingen in het kabinet aan te brengen.

Na het mislukte proefballonnetje van Iljoechin presenteerde de communistische partijleider Zjoeganov een lijst met totaal andere eisen, waaronder een huurstop voor twee jaar en toegang voor de oppositie tot de staatstelevisie. Een andere eis van de communisten is dat de regering 'ronde-tafelbesprekingen' met de oppositie begint over de belangrijkste politieke en economische problemen.

Het ontslag van Tsjoebais kwam niet meer op het lijstje voor. De hervormingsgezinde vice-premier is de meest gehate figuur uit de regering bij de oppositie, die al jaren haar best doet hem te wippen.

Begin vorig jaar zwichtte Jeltsin voor de druk van de Doema en offerde hij Tsjoebais op. Maar de voormalig vice-premier keerde binnen enkele maanden terug als organisator van de verkiezingscampagne van Jeltsin. Als dank voor zijn werk - vooral voor het binnenhalen van campagnefondsen - benoemde Jeltsin Tsjoebais eerst tot chef van zijn staf en vervolgens tot vice-premier.

De communisten hadden eerder deze week al een motie van wantrouwen tegen de regering-Tsjernomyrdin ingediend, maar schrokken op het laatste moment toch terug voor de mogelijke gevolgen. Het Kremlin had laten weten dat een confrontatie onvermijdelijk op de ontbinding van het parlement zou uitdraaien.

Jeltsin hielp de communisten uit de brand met het aanbod besprekingen te beginnen met de parlementaire oppositie over de problemen in het land. De communisten grepen dat voorstel gretig aan om de slag met het Kremlin uit te stellen.

Volgens de communisten is de motie van wantrouwen, waarover nu aanstaande woensdag gestemd gaat worden, nog niet van de baan. Maar het is wel duidelijk dat zij aansturen op een compromis met het Kremlin.

De positie van de communisten is danig verzwakt na het debat van afgelopen woensdag, waarbij flinke scheuren in het oppositionele front aan het licht kwamen. De liberale Jabloko-fractie, die ook tegen het economische beleid van de regering gekant is, weigerde zich aan te sluiten bij de motie van de communisten en diende haar eigen motie in. Zonder de steun van de andere partijen hebben beide moties echter nauwelijks kans om het te halen.

Om de oppositie te paaien heeft Jeltsin de voorzitters van de twee kamers van het parlement en premier Tsjernomyrdin uitgenodigd voor overleg. De regering heeft zich verder bereid verklaard de begroting, waarop de oppositie felle kritiek heeft, enigszins aan te passen.

De meeste parlementariërs voelen weinig voor nieuwe verkiezingen, omdat zij bang zijn hun zetel en de daaraan verbonden privileges te verliezen. Voor de communistische partij bestaat verder het gevaar dat zij een deel van de zetels zal verliezen aan een radicalere communistische groepering onder leiding van de volkstribuun Anpilov.

Tegelijkertijd staat Zjoeganov echter ook onder druk van zijn eigen achterban, die wel eens actie wil zien tegen de regering. Na de felle aanvallen op het 'verwoestende' beleid, valt het voor de gewone kiezers moeilijk te begrijpen waarom de partij opnieuw in haar schulp gekropen is voor Jeltsin. Dit weekeinde moet op een congres van 'volkspatriottische' bewegingen blijken of zij wel achter Zjoeganovs voorzichtige koers staan.

Meer over