Jeltsin aardig voor Oekraïne uit angst voor invloed NAVO

Rusland zal Oekraïne in tijden van nood verdedigen. Die belofte deed president Jeltsin voor zijn vertrek naar Kiev, waar hij vandaag een vriendschapsakkoord met Oekraïne zal ondertekenen....

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Volgens Jeltsin is dat een van de afspraken uit het vriendschapsakkoord waarover de twee landen jarenlang hebben onderhandeld. Jeltsin zei dat het akkoord een 'enorme politieke betekenis' heeft. 'Op de een of andere manier zijn wij, zonder het te merken, van elkaar verwijderd geraakt', zei de president. 'Maar we zullen deze knoop doorhakken.'

Jeltsins woordvoerder Jastrzjembski zei dat het bezoek aan Kiev het 'lastigste en belangrijkste' bezoek van dit jaar zal worden. Volgens hem komen de akkoorden die president Jeltsin en zijn Oekraïense ambtgenoot Koetsjma zullen ondertekenen, neer op een 'doorbraak in de betrekkingen tussen de twee landen'.

Alleen al het feit dat Jeltsin in Kiev is, is opmerkelijk. Het is voor het eerst sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 dat president Jeltsin Oekraïne bezoekt. Zes maal werd een bezoek van de Russische president op het laatste moment afgezegd, omdat de twee landen het niet eens konden worden over de verdeling van de Zwarte-Zeevloot en het beheer over de marinehaven Sevastopol.

Rusland en Oekraïne hebben die kwestie nu eindelijk geregeld. Rusland neemt een groot deel van de vloot van Oekraïne over en zal de komende twintig jaar jaarlijks honderd miljoen dollar betalen voor de huur van de haven van Sevastopol.

Dat laatste ligt slecht bij het Russische parlement, dat Sevastopol als Russisch grondgebied beschouwt. In het vriendschapsverdrag ziet Rusland echter uitdrukkelijk af van iedere territoriale claim op Oekraïne. Volgens het verdrag kan de bestaande grens tussen de twee landen niet meer worden gewijzigd.

Tot voor kort eiste Rusland dat het voor 99 jaar het beheer zou krijgen over de hele stad Sevastopol, waar Russen veruit de meerderheid van de inwoners vormen. Rusland wilde verder dat de Oekraïnse vloot een andere haven als thuisbasis zou kiezen.

Het lijkt er echter op dat Moskou besloten heeft water bij de wijn te doen uit bezorgdheid over de toenadering tussen Oekraïne en de NAVO. 'Hoe nauwer de betrekkingen tussen Rusland en Oekraïne, hoe minder kopzorgen de verhouding met de NAVO zal veroorzaken', zei woordvoerder Jastrzjembski gisteren.

In het vriendschapsverdrag beloven de twee partijen dat zij geen akkoorden met derde partijen zullen sluiten die tegen de andere partner gericht zijn. Ook de veiligheidsgaranties van Moskou zijn duidelijk bedoeld als tegenwicht tegen de toenemende invloed van de NAVO op Oekraïne.

Kiev bereikte deze week een akkoord met de NAVO over samenwerking, maar streeft (voorlopig) niet naar volledig lidmaatschap van het westerse bondgenootschap. Jeltsin zei dat hij tijdens het bezoek nog eens zal onderstrepen dat Moskou zich nooit zal neerleggen bij de aansluiting van een van de voormalige Sovjetrepublieken - inclusief Oekraïne - bij de NAVO.

Meer over