Nieuws

Jehova’s getuigen in Rusland verder in het nauw: zware straffen voor vier leden

Een Russische rechtbank heeft vier Jehova’s getuigen zware straffen opgelegd wegens ‘extremistische’ activiteiten. Leden van de geloofsgemeenschap staan sinds enkele jaren onder zware druk in Rusland.

Onder president Poetin staan Jehova’s getuigen in Rusland onder zware druk. In 2017 werd de gemeenschap door een rechtbank tot ‘extremistische organisatie’ verklaard. Beeld AP
Onder president Poetin staan Jehova’s getuigen in Rusland onder zware druk. In 2017 werd de gemeenschap door een rechtbank tot ‘extremistische organisatie’ verklaard.Beeld AP

Drie mannen uit de religieuze gemeenschap kregen van de rechter in Astrachan acht jaar celstraf, terwijl een vrouw tot 3,5 jaar gevangenis werd veroordeeld. Volgens het Russische Onderzoekscomité, een soort Openbaar Ministerie voor ernstige misdaden, zou het viertal zich schuldig hebben gemaakt aan het organiseren van ‘extremistische’ bijeenkomsten.

De gemeenschap, die in Rusland ongeveer 175 duizend leden telt, werd in 2017 door een rechtbank tot ‘extremistische organisatie’ verklaard, onder meer omdat de groep pretendeert ‘het enige ware geloof’ te prediken. Sindsdien maken de autoriteiten in heel het land jacht op de Jehova’s getuigen.

Afgelopen week nog werd een 49-jarige Jehova’s getuige in Sebastopol op de door Rusland geannexeerde Krim tot zes jaar celstraf veroordeeld wegens deelname aan ‘extremistische’ activiteiten. Volgens het oorspronkelijk uit de Verenigde Staten afkomstige kerkgenootschap zijn inmiddels 550 Jehova’s getuigen in Rusland aangeklaagd wegens ‘extremisme’ en zitten momenteel 70 leden van de gemeenschap gevangen.

Aleksandr Verchovski, het hoofd van het Russische mensenrechtencentrum Sova, noemde de recente veroordelingen een ‘nieuw bewijs van de wrede campagne tegen de Jehova’s getuigen’.

Angst voor de politie

De afgelopen jaren houden Russische Jehova’s getuigen hun gebedsbijeenkomsten thuis uit angst voor de politie. Voordat ze op het afgesproken adres bijeenkomen, speuren ze de straat af om te kijken of er geen politie is. Maar het komt geregeld voor dat de zwaarbewapende arrestatieteams van de politie een inval doen, alsof het een vergadering van maffiabazen betreft.

Twee jaar geleden werden veertig Jehova’s getuigen opgepakt in Soergoet, een oliestad in Siberië. Een aantal van hen klaagde later dat zij waren gemarteld op het lokale kantoor van het Russische Onderzoekscomité. Sommigen kregen een zak over het hoofd getrokken, werden geslagen of kregen elektrische schokken toegediend. Anderen vertelden dat zij met verkrachting werden bedreigd. Een van hen moest zijn broek laten zakken waarna hij een schok kreeg met een taser.

In andere landen klinkt ook kritiek op de Jehova’s Getuigen, vooral wegens het gesloten karakter van de gemeenschap, het uitbannen van twijfelaars en de weigering om klachten over kindermisbruik serieus te nemen. Maar in Rusland zit de argwaan tegen de Jehova’s Getuigen dieper. Dat heeft voor een deel te maken met het feit dat de Russisch-orthodoxe kerk, die zeker onder president Poetin nauwe banden heeft met de autoriteiten, dergelijke uit het buitenland afkomstige religieuze bewegingen als concurrent beschouwt.

Afstand tot gezag

Bij de autoriteiten speelt waarschijnlijk ook mee dat de Jehova’s getuigen altijd zo veel mogelijk afstand houden van het burgerlijk gezag, waardoor ze al snel tot de oppositie worden gerekend.

Ook in de Sovjettijd werden de Jehova’s getuigen vervolgd. Begin jaren vijftig liet Sovjetdictator Josef Stalin tienduizenden volgelingen van de religieuze groepering naar Siberië deporteren. Later werden Jehova’s getuigen vaak vastgezet omdat ze militaire dienst weigerden. Pas na het aantreden van Sovjetleider Michaïl Gorbatsjov kregen ze ademruimte, maar onder Poetin is dat afgelopen.

Meer over