'Je huurt mij in en je krijgt Albert erbij'

Met Onno Hoes heeft Maastricht behalve een burgemeester ook een 'man van' binnengehaald.

Peter de Graaf

Op 1 oktober benoemde het kabinet de Brabantse provinciebestuurder Onno Hoes (VVD, 49), man van tv-presentator Albert Verlinde, tot burgemeester van Maastricht. Vijf dagen later maakte zijn zwager Antonie Kamerling een einde aan zijn leven. 'Het was heel bizar wat zich in die week voltrok', zegt de afzwaaiende gedeputeerde op het Brabantse provinciehuis in Den Bosch. 'Mensen waren nog bezig me te feliciteren en kaarten en bloemen te sturen, en opeens belt mijn zusje Isa op woensdagavond: Antonie heeft er een einde aan gemaakt.'


Het hele land was geschokt over zijn dood, u maakte het van zeer dichtbij mee.


'We zijn natuurlijk op stel en sprong die kant opgegaan en hebben Isa en de twee kinderen zo goed mogelijk opgevangen. De rest van de week hebben we met de families doorgebracht. Mijn zusje heeft vrede met de keus die hij heeft gemaakt. Want ze wist dat er geen andere uitweg was. Dat klinkt misschien heel hard voor buitenstaanders. Maar met manische depressiviteit is het meestal onontkoombaar. Dan gebeurt het vroeg of laat. Was het niet deze week gebeurd, dan misschien over een jaar.


'Het rare is dat dingen die wij in de familiekring meemaken, meteen landelijk nieuws zijn en voor een groot publiek zichtbaar. We wisten die avond: dit is de laatste avond in de kleine sfeer. Niemand wist het toen nog. De volgende ochtend werden programma's onderbroken: breaking news: Antonie Kamerling overleden. Dat is heel vreemd. Wij zijn in kleine kring dingen aan het regelen, omdat een lid van de familie is overleden. En op hetzelfde moment gaan de beelden over Antonie heel Nederland door. Dat is heel dubbel.'


Hadden jullie het zien aankomen?


'Het was niet honderd procent een verrassing. Hij had geen briefje neergelegd: op dat tijdstip doe ik het op die en die manier. Zo was het niet. Maar er zat wel een zeker patroon in. Dat heb je bij deze ziekte. Als je manisch depressief bent, zijn het de toppen en de dalen, en die zijn altijd heel heftig. Als hij een nieuwe rol kreeg of een nummer 1-hit had, dan werd hij enorm omhoog getrokken. Maar daarna duikelde hij ook even diep naar beneden.


'Dat merkte je wel als hij met Isa en de kinderen op bezoek was en we tot in de nachtelijke uren aan het borrelen waren. We kenden hem door en door. Maar je denkt er gewoon niet aan dat het op deze manier zou eindigen. Het blijft natuurlijk doodzonde. Dan zie je hem daar liggen in die kist en dan denk je godver¿ - oh, dat mag ik niet zeggen. Maar je staat wel te vloeken: waarom? Had het echt niet anders gekund? Ik weet het, het had niet anders gekund. Daar ben ik bijna van overtuigd. Maar het is zo zonde.


'Hij heeft wel een briefje achtergelaten. Het was een bewuste keus. Het was dus niet van: ik doe het nu opeens. Dat was veel moeilijker te accepteren geweest. Dit was een weloverwogen besluit.'


Twee weken na uw benoeming, en twee weken voor uw aantreden op 1 november, viel ook nog eens het college in Maastricht.


'Ja, het is niet meteen een gespreid bedje, noch privé noch zakelijk. Het is politiek onrustig in Maastricht. Dat maakt het wel spannend, en de uitdaging des te groter.'


Er gaan verhalen dat u eerder tevergeefs op Tilburg heeft gesolliciteerd. Waar of niet waar?


'Niet waar. Maar vanaf het moment dat ik heb aangekondigd dat ik hier als provinciebestuurder weg zou gaan, zijn er allerlei functies aan mij gekoppeld. Mensen hebben daar hele wilde fantasieën over. Tilburg was overigens helemaal geen onlogische stad geweest. Ik ken het Brabantse netwerk goed. Maar Albert en ik gaan samen. Dus de afweging betreft niet alleen mijn carrière.'


Hoe bedoelt u dat?


'Nou, ook ons privéleven verhuist mee naar een nieuwe gemeente. Heel eerlijk gezegd was het idee dat er in Maastricht wel eens een vacature kon ontstaan al eerder bij ons opgekomen. Er was al geruime tijd onrust over het functioneren van Gerd Leers. We kwamen twee keer per jaar in Maastricht voor een lang weekend, gewoon voor de gezelligheid. Dan maak je de stad mee en denk je: als dat ooit gebeurt, zou dat wel een hele mooie stap zijn. En dan komt de vacature ook nog eens vrij op het moment dat ik net afscheid heb genomen in Brabant .'


Dus het was burgemeester van Maastricht of geen burgemeester?


'Ja, want Maastricht is meer dan alleen maar het burgemeesterschap. Het is een levenswijze. Er is een enorme afstand met het gebied waarvan men zegt dat het er allemaal gebeurt, boven de rivieren dus. Je kiest dus nogal voor iets. Albert zit voor zijn werk veel in Hilversum en Amsterdam. Dat is meer dan twee uur rijden. Het is een bewuste keus die je maakt. Plus dat de burgemeester van Maastricht echt van de Maastrichtenaren is. Dat betekent dat er 120 duizend mensen rondlopen die je voortdurend willen aanraken en je een hand willen geven. En als burgemeester moet je de trots van de Maastrichtenaren uitstralen, ook buiten de stad. Dat geeft een heel bijzondere dimensie. Ik weet niet of er steden zijn die iets vergelijkbaars hebben. Dat heeft Tilburg bijvoorbeeld niet.'


Hoe gaan jullie het doen? Verhuist Albert mee, ver weg van Hilversum?


'Nou, we gaan latten hè. Ik ga vanaf 1 november echt in de stad wonen. Albert blijft in Cromvoirt wonen en zal voor de helft van de week bij mij in Maastricht zijn. We hebben straks dus twee huizen. Maar het is niet zo dat ik vrijdagmiddag om 5 uur de deur dichttrek en naar Brabant afreis. Ik ga echt leven in Maastricht. We hebben al wat panden op het oog. Nee, niet in de binnenstad. We hebben twee honden. Dus als Albert komt, komen die honden mee. Die moeten uitgelaten worden. Dat zal in de binnenstad niet zo makkelijk zijn. En om als burgemeester nou voortdurend met zo'n plastic zakje achter mijn honden aan te lopen, dat zie ik ook niet direct gebeuren. Het zal wel ergens langs de Maas worden.'


Bij sommige gelegenheden wordt van de burgemeester verwacht dat hij zijn partner meeneemt. Gaat Albert dat ook doen?


'Zeker. Wij kiezen voor het ouderwetse burgemeesterschap. Wij doen het met z'n tweeën. Je huurt mij in en je krijgt Albert erbij. Maar zo werken we ook met het bedrijf van Albert. Als er belangrijke dingen in de stad zijn, is hij erbij. Dan past hij zijn agenda erop aan.'


Een Brabander in Maastricht, niet 'één van ons', een Limburger, zoals uw voorgangers. Verrassend?


'Een van de eerste vragen in de vertrouwenscommissie was: hoe gaat u met tradities om? Want Maastricht is natuurlijk een stad van tradities, zoals de jaarlijkse Mariaprocessie. Ik kom van onder de rivieren, dat is belangrijk. En ik kom uit Den Bosch, ook een katholieke stad met tradities. Ik denk dat het moeilijk was geworden als ik niet uit Den Bosch was gekomen. Je moet gevoel voor traditie hebben. Ik ben niet confessioneel, maar snap dat je als burgemeester gewoon meeloopt in die processie. Als ik van boven de rivieren was gekomen, had ik dat nooit begrepen.'


En ook de eerste VVD-burgemeester in het traditionele CDA-bolwerk.


'Dat die sentimenten geen rol meer spelen, geeft aan dat de stad volwassen en rationeel is geworden. Het verstaan van de traditie is veel belangrijker dan het hebben van een bepaald geloof. Ik snap wel wat de waarde van een religie is in de stad. Veel mensen laten zich leiden door sommige uitgangspunten van het geloof, zoals saamhorigheid en familiedenken. Maar dat zit in het jodendom - mijn moeder was joods - misschien nog wel sterker dan in het katholicisme. Dat moet ergens in je inborst zitten. Ik denk wel dat ze gemerkt hebben dat ik op dezelfde manier zou kunnen opereren als een CDA'er dat gedaan zou hebben.


De coalitie is net gevallen in Maastricht, bent u niet bang in een krabbenmand verzeild te raken?


'Ik weet niet wat voor coalitie we straks krijgen. Voor mij als burgemeester maakt het niet uit wie in het college zit, of het nu VVD, CDA of PvdA is. Ik heb met niemand iets, en met iedereen evenveel. Dat is wel heel prettig. Ik heb met niemand een verleden. Dat maakt het voor hen ook heel prettig. Ze kunnen met een schone lei beginnen.'


Meer over