Japanse consensus

REVOLUTIONAIR of vernieuwend kan de verkiezing van de 61-jarige Keizo Obuchi tot leider van de regerende LDP niet worden genoemd....

Van de drie kandidaten voor de opvolging van Hashimoto als LDP-leider en premier is de met grote meerderheid gekozen minister van Buitenlandse Zaken Obuchi de minst spannende en de minst controversiële. Hij staat bekend als een vriendelijke man zonder vijanden, maar ook zonder enig charisma. Hij heeft veel ervaring - vanaf zijn 26ste is hij al parlementslid -, maar hij gaf nimmer blijk van prikkelende ideeën op politiek of economisch gebied.

Volgens de politieke mores in Japans eeuwige regeringspartij was Obuchi ongetwijfeld de man die het meest in aanmerking kwam om zijn oude vriend Hashimoto op te volgen. Juist om die reden is het echter, paradoxaal genoeg, toch enigszins verrassend dat Obuchi probleemloos op het pluche is beland.

Want sinds Japan in de greep geraakt is van de Aziatische crisis en met een ernstige recessie te kampen heeft, worden de eerste barsten zichtbaar in het vastgeroeste politieke bestel. De LDP leed op 12 juli bij de op zichzelf vrij onbelangrijke verkiezingen voor het Hogerhuis een verpletterende nederlaag. Premier Hashimoto begreep de wenk van de kiezer en trad af.

De verkiezing van zijn opvolger voltrok zich, anders dan gewoonlijk, niet uitsluitend in de beslotenheid van de achterkamertjes van het partij-establishment. Er waren drie kandidaten die openlijk naar het leiderschap streefden. Er was zelfs een opiniepeiling waaruit de betrekkelijk jeugdige minister van Gezondheidszorg, Koizumi, een van de drie, als favoriet tevoorschijn kwam. En er waren tv-debatten die inhoudelijk vrij vaag bleven, maar die wel getuigden van een voor het conservatieve Japan ongekende losheid - Koizumi ontpopte zich als bewonderaar van Churchill, Obuchi blijkt als sterrenbeeld Kreeft te hebben.

Aan de uiteindelijke besluitvorming blijkt deze bescheiden nieuwlichterij weinig te hebben toe- of afgedaan. Kwaadwillig uitgedrukt is het gebleven bij een vernieuwingsshow.

Toch hoeven de Japanners en de Aziatische landen die dringend behoefte hebben aan een Japanse voortrekkersrol bij het bestrijden van de crisis niet te wanhopen. Want ook over de noodzakelijke hervormingsmaatregelen (stimulering van de bestedingen, belastingverlaging en sanering van de banken) bestaat in principe consensus in Japan.

Keizo Obuchi beschikt in zijn partij en in het Lagerhuis over de macht om die hervormingen door te voeren. Hij weet, dat als hij dat nalaat de Japanse kiezer uiterlijk in het jaar 2000 weer toe zal slaan.

Meer over