NIEUWSSpanning om Koerillen

Japan boos over bouw nieuwe Russische kazernes op betwiste Koerillen-eilanden

Japan heeft geprotesteerd na de bekendmaking van Rusland dat het vier nieuwe kazernes voor zijn troepen op de Koerillen-eilanden heeft gebouwd. De eilandengroep even ten noorden van Japan is sinds de Tweede Wereldoorlog in Russische handen, maar Japan eist de eilanden nog steeds terug.

Bert Lanting
Voorbijgangers op een rondvaartboot fotograferen een oorlogsschip in de haven van Yokosuka. Beeld Kentaro Takahashi
Voorbijgangers op een rondvaartboot fotograferen een oorlogsschip in de haven van Yokosuka.Beeld Kentaro Takahashi

De komende week zullen duizenden Russische militairen worden overgebracht naar hun vier nieuwe onderkomens op Itoeroep (Etoforu in het Japans) en Koenasjir (Kunashiri), de twee grootste eilanden van de Koerillen. Volgens het Russische ministerie van Defensie komen er binnenkort ook nog loodsen voor pantserwagens bij.

Japan klaagt dat Rusland bezig is zijn militaire presentie op de eilanden te versterken, juist op een moment dat de twee landen een diplomatieke oplossing voor het geschil proberen te vinden. Volgens het Kremlin komt de Japanse premier Shinzo Abe op 21 januari volgend jaar naar Moskou voor besprekingen met president Poetin over de kwestie. Het geschil over de eilandengroep is er de oorzaak van dat de twee landen na de Tweede Wereldoorlog nooit een definitief vredesverdrag hebben gesloten.

Er was even sprake van dat Japan en Rusland een ontwerpakkoord uit 1956 nieuw leven zouden inblazen om de laatste obstakels voor een vredesverdrag uit de weg te ruimen. Onder dat voorstel zou de Sovjet-Unie (dus nu Rusland) Shikotan en de Habomai-eilandjes afstaan als Japan zijn aanspraken op de twee grootste eilanden zou laten vallen. Maar dat compromis ligt voor beide partijen heel moeilijk.

Annexatie Krim

Japan hoopt dat Moskou bereid is territoriale concessies te doen in ruil voor grootscheepse Japanse investeringen in het economisch achtergebleven Verre Oosten van Rusland. Twee jaar geleden spraken Japan en Rusland al af gezamenlijke projecten te beginnen om de economische ontwikkeling van de eilanden te stimuleren. Maar president Poetin moet voorzichtig zijn: een grote meerderheid van de Russen vindt dat Rusland geen meter land moet prijsgeven. Poetin heeft het zichzelf ook moeilijk gemaakt door de nationalistische stemming in zijn land op te stoken met de annexatie van de Krim. Moskou is ook bang dat de Verenigde Staten anti-raketsystemen op de eilanden plaatsen.

Andersom staat ook Abe onder druk van nationalisten, die vinden dat het opgeven van de aanspraken op Etoforu en Kunashiri op landverraad zou neerkomen. In ieder geval zal de Russische militaire opbouw op de eilandengroep de besprekingen niet makkelijker maken. De Japanse minister van Buitenlandse Zaken Taro Kono zei dat zijn land van plan is een officieel protest in te dienen bij Rusland.

Meer over