NIEUWS

Jan Wolkers Prijs 2021 voor ‘De ontdekking van de natuur’ van Hans Mulder

Hans Mulder, conservator van de collectie natuurhistorische boeken van de Universiteit van Amsterdam, is bekroond met de Jan Wolkers Prijs 2021. Zijn boek De ontdekking van de natuur is uitgeroepen tot ‘het beste natuurboek van het jaar’. Dat is zondag bekendgemaakt in het radioprogramma Vroege Vogels (Radio 1).

De Ontdekking van de Natuur door Hans Mulder. Beeld Terra
De Ontdekking van de Natuur door Hans Mulder.Beeld Terra

In zijn boek beschrijft Mulder de ontwikkeling van wetenschappelijke natuurstudie, tussen ongeveer 1500 en 1900. In twintig hoofdstukken put de auteur uit een rijk reservoir van anekdotes en uit illustraties uit natuurhistorische werken van de wetenschappelijke collecties uit de Artis Bibliotheek die hij als conservator beheert. Zo verhaalt Mulder hoe de (Europese) mens sinds ongeveer 1500 de geheimen van de natuur trachtte te doorgronden.

Daarbij gaat het vooral over dieren en minder over planten – werken over die laatste zijn minder vertegenwoordigd in Artis. En dus schrijft Mulder over vogels zonder poten, bijzondere insecten en draken, die ooit gewoon tot het dierenrijk werden gerekend. Elders gaat het over Antoni van Leeuwenhoek, die met de door hemzelf gemaakte microscoop bacteriën in zijn eigen tandplak ontdekte.

Mulder wilde, zo schrijft hij, met zijn boek bewust geen wetenschappelijke verhandeling maken; noten en verwijzingen liet hij achterwege. Wel verwerkte hij de meest actuele wetenschappelijke inzichten. Met een doel, zo schrijft hij: ‘Bij veel van de verhalen kunnen we ons verbazen over hoe het mogelijk was dat men geen enkele twijfel had over beweringen waarvan wij nu weten dat ze niet waar of zelfs onzinnig zijn.’

Volgens de jury pakte Mulders ambitie ‘zeldzaam goed uit’. ‘Mulder is een rasverteller, hij schrijft toegankelijk en weet de lezer zo een boek lang bij de les te houden – geholpen door vleugjes ironie en een riante verzameling illustraties en klassieke prenten’, aldus het juryrapport.

Volgens voorzitter Jean-Pierre Geelen, die de winnaar zondag bekendmaakte in Vroege Vogels, koos de jury voor ‘een boek dat nog jaren in de kast zal staan als een nieuwe klassieker. Voor een verteller die de lezer van begin tot einde weet te boeien en voor een uitgever (Terra, red.) die zichtbaar oog heeft voor kwaliteit en die ook alle ruimte geeft, in woord en beeld.’

Mulders boek werd gekozen uit meer dan 130 inzendingen, variërend van veldgidsen, (historische) landschapsbeschrijvingen, romans en jeugdboeken tot dichtbundels. Tot de laatste vijf kanshebbers hoorden dit jaar ook De onderwereld van de tuin van Romke van der Kaa, Biografie van een vlieg van Jaap Robben en Paul Faassen, De poel van Pauline de Bok en Terra ultima van Raoul Deleo.

De Jan Wolkers Prijs is een initiatief van het Wereld Natuur Fonds, radioprogramma Vroege Vogels (BNNVara) en de Volkskrant. De prijs werd dit jaar voor de negende keer uitgereikt en bestaat uit een geldbedrag van 5.000 euro en een originele tekening van de winnaar, gemaakt door Siegfried Woldhek. De jury bestaat uit Karina Wolkers, Allard Stapel (WNF), Daniel Gulpers (Vroege Vogels) en Jean-Pierre Geelen (de Volkskrant).

Meer over