Jan Roos: 'Ik ben een populist en daar ben ik trots op'

Jan Roos drentelt over het podium en spreekt alsof hij een oudejaarsconference geeft. 'Ja mensen', zegt de voormalige journalist in zijn eerste toespraak als leider van Voor Nederland - VNL, 'ik sprak dus laatst met Diederik Samsom. Jawel mensen, ik heb een keer met Diederik Samsom gesproken. Ik vroeg aan Diederik Samsom: 'Diederik, waar heb jij het over in het café?' Daar kom ik niet, zei Samsom.' Roos laat een getimede stilte vallen om dit flagrante feit van de PvdA-leider op zijn gehoor van 250 VNL-leden in te laten werken.

Robert Giebels
Lijsttrekker Jan Roos presenteert het verkiezingsprogramma van zijn partij VNL Beeld anp
Lijsttrekker Jan Roos presenteert het verkiezingsprogramma van zijn partij VNLBeeld anp

'Dan weet je dus niet wat er speelt onder het volk', vervolgt Roos. 'Ik wel, want ik kom wél in de kroeg. Ik kom uit het volk - wekker zetten en hard werken. Ik ben een populist en daar ben ik trots op.' Stevig applaus, punt gescoord. En even later, als het om de verbroken beloften van premier Rutte gaat: 'Mensen ik beloof jullie, jullie krijgen géén duizend euro van me!' Weer applaus.

VNL organiseerde zaterdag een partijcongres waar het eerste verkiezingsprogramma van de partij ten doop werd gehouden. In maart hoopt VNL op vier à vijf zetels. 'Maar met één zetel kunnen we ook uitgroeien tot een grote, rechts-liberale partij', belooft Roos. Die ene zetel gaat hij bezetten. 'Een ongelooflijke eer.'

Na een eerdere mislukking met een overbekende voormalige advocaat, Bram Moszkowicz, proberen Louis Bontes en Joram van Klaveren, die nu de van de PVV afgesplitste VNL-fractie vormen in de Tweede Kamer, een andere bekende Nederlander tot het gezicht van hun politieke partij te maken. 'De snelst groeiende partij van Nederland', zegt VNL-voorzitter Laurence Stassen, net als Bontes en Van Klaveren ook ex-PVV.

Lees ook:

Het verkiezingsprogramma van VNL zit vol testosteron. Wilt u écht rechts? Dan moet u bij ons zijn, is de boodschap.

Weer een punt gescoord

VNL (1.500 leden) ziet zeeën van ruimte op rechts en positioneert zich ergens tussen PVV en VVD. 'U bent lid van de enige rechtse partij van Nederland', meldt Roos. De PVV is sociaaleconomisch links. Bovendien, weten de voormalige PVV'ers van VNL, 'een stem op de PVV is een verloren stem, want Geert Wilders zal in tegenstelling tot VNL nooit ofte nimmer regeringsverantwoordelijkheid nemen'. En de VVD? 'Daar heb je als je rechts bent ook niks aan', zegt Roos. 'Kijk naar de afgelopen vier jaar. Ik heb één woord over de VVD: onbetrouwbaar.'

De cabareteske toespraak uit het hoofd van het gezicht van het Oekraïne-referendum gaat bij de VNL-leden als een warm mes door de boter. Hartgrondig ja-knikkend nemen ze zijn vrolijke voordracht tot zich. 'Precies', beaamt de één, 'zo is het', de ander. De een zegt tegen de ander: 'Hier zitten vooral HBO-plus-mensen en universitair, maar dat verhaal van die Roos snapt ook iedereen met alleen lagere school.'

'Ik ken het partijprogramma natuurlijk van buiten', zegt Roos na afloop. 'Dus dat ben ik langsgelopen, da's niet zo moeilijk. Van een blaadje iets voorlezen, doe ik niet.' Wat zijn gehoor mee moet nemen? 'Het belangrijkste onderwerp is immigratie en veiligheid, simpel zat.' Calais, dat was geen vluchtelingenkamp, legt Roos uit. 'En waarom moeten al die vluchtelingen in Nederland blijven als Turkije ook al veilig is?' Applaus, weer een punt gescoord.

Nog zo'n verschil met de PVV? 'Wij zijn juist voor een dubbel paspoort', antwoord Roos zijn zelfgestelde vraag. 'Dat heeft het voordeel dat je er een kunt afnemen.' VNL wil daar een puntensysteem voor hanteren. 'Bij tien punten gaat je Nederlandse paspoort door de schredder.' Het op één na grootste applaus van de dag, punt erbij.

Joram van Klaveren, Louis Bontes en Jan Roos tijdens het congres van VNL Beeld anp
Joram van Klaveren, Louis Bontes en Jan Roos tijdens het congres van VNLBeeld anp

Partij met kloten

'Nog zo'n speerpunt van ons', zegt Roos, 'belastingen.' VNL wil één belastingtarief van 25 procent voor iedereen - 'kan ik makkelijk onthouden' - en alle toeslagen afschaffen. 'Want 70 procent van de mensen krijgen die, terwijl ze ooit voor een kleine groep waren bedoeld.' Maar beste mensen, dresseert Roos zijn publiek, 'we zijn niet asociaal: we verlagen de accijns op roken, drank en benzine - per slot zijn alle drie onze hobby's als liberale partij.'

De allerergste belasting wil VNL afschaffen. 'Struikroverij van de overheid, mensen, gewoon stelen.' Dat is de erf- en schenkbelasting. 'Hebben hardwerkende Nederlanders iets voor hun kinderen opzij gelegd, moeten die er nog een keer belasting over betalen.' Stevig applaus, punt zoveel.

De Volkskrant inspireert Roos tot een daverend slotakkoord. 'Vandaag staat in de krant dat deze partij er een is met veel testosteron. Wat de Volkskrant bedoelde: dit is een partij met kloten!' Jaaaah! gilt een vrouw vooraan, whaaah, schreeuwen de mannen. Allen staan op. De afsluiter 'stem VNL, dankuwel' gaat in gejoel verloren.

'Het voelde een beetje als een examen', blikt Roos terug op zijn maiden speech. 'Maar ach, presenteren doe ik al jaren. Bovendien: het zou wel raar zijn als ik geen applaus zou krijgen van mijn eigen partijgenoten.'

Meer over