Jakarta onderzoekt vergiftiging Munir

De Indonesische politie gaat alsnog een onderzoek instellen naar de dood van de mensenrechtenactivist Munir. De 38-jarige Munir overleed op 7 september tijdens een vlucht van Jakarta naar Amsterdam....

Van onze correspondent Michel Maas

Een forensisch onderzoeksteam zal snel naar Nederland reizen voor nadere informatie over het autopsierapport. De bevelhebber van de Indonesische politie, generaal Da'i Bachtiar, erkende vrijdag dat er alle reden is voor een nader onderzoek: 'Er zijn sterke aanwijzingen dat Munir geen natuurlijke dood is gestorven.' Als in Nederland onvoldoende duidelijkheid kan worden verkregen, zal Munirs lichaam worden opgegraven voor een nieuwe autopsie. De politie gaat ook praten met getuigen die Munir hebben gezien kort voor en tijdens zijn vlucht.

Munir zou op uitnodiging van de ontwikkelingsorganisatie ICCO een cursus volgen aan de Universiteit van Utrecht. Tijdens de tussenstop in Singapore voelde hij zich al ziek. Hij moest voortdurend overgeven en zei, volgens een getuige, dat hij het gevoel had dat zijn maag in brand stond. Een dokter gaf hem een injectie. Munir viel in slaap, maar enkele uren voor aankomst in Amsterdam bleek hij te zijn overleden.

Munir was een van de bekendste mensenrechtenactivisten van Indonesië. Hij was oprichter van Kontras, een organisatie die zich inzet voor verdwenen en mishandelde mensen. Later werd hij directeur van Imparsial, een onafhankelijke mensenrechtenorganisatie. Zelfs tijdens het dictatoriale bewind van president Soeharto liet hij zich niet intimideren. Door zijn moed en doorzettingsvermogen oogstte hij bewondering. Hij maakte echter ook veel vijanden. Voortdurend werd hij met de dood bedreigd. Bij zijn ouderlijk huis is eens een bom ontploft.

'Het verbaast mij niets dat Munir is vermoord', zegt Usman Hamid, Munirs opvolger als voorzitter van Kontras. 'Munir was een geducht criticus van de politie, de inlichtendiensten en de strijdkrachten. Hij stelde het geweld in Oost-Timor en Atjeh aan de kaak. De laatste tijd was hij vooral actief als criticus van de nieuwe wet op het leger.' Die wet maakt volgens critici geen einde aan de ongebreidelde macht van militairen in Indonesië.

Munirs weduwe, Suciwati, wil niet ingaan op de vraag wie er achter de moord zit. 'Maar ik eis dat de dader wordt berecht, wie het ook is.'

Dat het om moord gaat lijkt vrijwel zeker. De dosis arsenicum die in Munirs lichaam werd aangetroffen, kan daar volgens Indonesische deskundigen onmogelijk langs natuurlijke weg zijn terechtgekomen. De acute verschijnselen en zijn snelle dood zijn andere aanwijzingen dat hij is vergiftigd.

Het Nederlands ministerie van Buitenlandse Zaken had deze week al laten weten dat een strafrechtelijk onderzoek gerechtvaardigd zou zijn. Buitenlandse Zaken in Jakarta houdt echter een slag om de arm zolang Indonesië niet over het originele autopsierapport beschikt.

Details over het rapport zijn nog niet vrijgegeven. Het is donderdag via de Nederlandse ambassade doorgegeven aan de Indonesische autoriteiten. Munirs familie vernam het nieuws uit de pers.

Suciwati neemt de Nederlandse autoriteiten kwalijk dat die de informatie niet rechtstreeks aan haar hebben gegeven, maar aan de Indonesische politie. 'Wij hebben in september aan de Nederlandse politie gevraagd ons als eersten in te lichten.' Den Haag beroept zich op 'internationale omgangsvormen', die zouden verbieden dat Nederland de weduwe rechtstreeks inlicht. Vrijdagavond werd bekend dat Suciwati met het forensisch team meekomt naar Nederland.

Meer over