nieuwsboerkaverbod

Jaar na ‘boerkaverbod’ nog geen boetes uitgedeeld, wel vier waarschuwingen

Ruim een jaar na de invoering van het politiek zwaar bevochten ‘boerkaverbod’ is er nog geen enkele boete uitgedeeld.  Wel hebben politiemensen en gemeenteambtenaren eind 2019 vier waarschuwingsgesprekken gevoerd in een bus, een trein, een gemeentehuis en het ziekenhuis.  

Een vrouw met nikab in het openbaar vervoer.Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Dit blijkt uit gegevens van de Nationale Politie die de Volkskrant op basis van de Wet openbaarheid bestuur (Wob) heeft opgevraagd. De vier waarschuwingen werden uitgedeeld kort na de invoering van de wet in augustus 2019. De laatste registratie dateert van vorig jaar 15 oktober. Zo lijken critici gelijk te krijgen die destijds zeiden dat de wet zuiver symbolisch zou zijn, en in de praktijk niet zou worden gehandhaafd.  

De Wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding, beter bekend als het ‘boerkaverbod’, verbiedt gezichtsbedekking in het openbaar vervoer, onderwijs, de zorg en in overheidsgebouwen. Volgens de overheid is het verbod (dat ook geldt voor maskers, integraalhelmen en bivakmutsen) nodig omdat op die plekken mensen elkaar moeten kunnen aankijken en herkennen. Maar critici vatten de invoering van de wet, waarover maar liefst 15 jaar politiek strijd is geleverd, op als een manier om de godsdienstvrijheid van moslims in te perken.

Exacte cijfers over het aantal vrouwen in Nederland dat een nikab of boerka draagt zijn niet bekend. Experts schatten dat 50 tot 400 vrouwen een nikab (waarbij de ogen nog te zien zijn) dragen. Boerka’s, waarbij ook de ogen schuil gaan achter stof, komen vrijwel niet voor in Nederland.

Handhaving

Het lage aantal boetes en waarschuwingen zou er ook op kunnen wijzen dat gesluierde vrouwen dat soort plaatsen mijden of hun sluier daar afdoen. Maar dat is niet aannemelijk, zegt advocaat Famile Arslan die in het verleden nikab- en boerkadraagsters heeft bijgestaan. ‘Die zijn hardcore en doen niet snel concessies.’ Arslan behoort tot de critici van het verbod. Zij wees altijd al op de lastige handhaafbaarheid, maar dat er helemaal geen arrestaties zijn verricht verbaast haar. ‘Heel bijzonder. Zeker gezien het feit dat bij invoering van de wet in het AD is gesuggereerd dat burgers ook zelf een arrestatie konden verrichten bij overtreding van het boerkaverbod.’

Voor de invoering meldden verschillende organisaties al wel dat ze niet van plan waren te handhaven. Het openbaar vervoer had bijvoorbeeld geen zin in vertragingen en gedoe tussen chauffeurs en nikabdraagsters. Ziekenhuizen vreesden dat nikabdraagsters hun zorg zouden mijden. En de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema zei dat zij niet zou handhaven omdat ze de wet ‘zo niet bij onze stad vond passen’, en dat die ‘gemeten naar de omvang van het probleem de wet erg groot en zwaar’ was. ‘De stad heeft al problemen genoeg met criminaliteit en terroristische dreiging, het is mijn bevoegdheid om boetes voor vrouwen in nikab achterwege te laten.’ 

Waarschuwingen

Van de vier geregistreerde waarschuwingen, is er dan ook geen een in de hoofdstad uitgedeeld. Het gaat om een incident in een bus in Stein (waar de vrouw uiteindelijk uitstapte), een gesluierde vrouw die in een trein bij Rotterdam niet wenste mee te werken aan een ‘naamscontrole’. Ook in Rotterdam weigerde een vrouw bij de gemeente haar gezicht te tonen, zij ‘vertrok voordat de politie arriveerde’. En een paar dagen later kreeg een vrouw in een ziekenhuis een waarschuwing. 

Sinds de uitbraak van de corona-pandemie heeft het boerkaverbod nog een complicerende dimensie gekregen voor handhavers. De mondkapjesplicht in het openbaar vervoer en sinds kort ook een dringend advies voor mondkapjes in publieke binnenruimtes. ‘Bij het boerkaverbod ging het om communicatie en veiligheid, maar als je nu geen mondkapje draagt is dat ook niet veilig’, aldus advocaat Arslan. 

Met medewerking van Erik Verwiel.

LEES HIER VERDER OVER HET BOERKAVERBOD

Aan de invoering van het zogenoemde boerkaverbod ging een discussie van 16 jaar vooraf. En nog steeds is niet duidelijk of, hoe en door wie de wet zal worden gehandhaafd. Door niemand, denkt de een. Door de burger, vreest de ander.

Ze passen allemaal onder één boom, de nikabdraagsters die vrijdag demonstreren tegen het boerkaverbod. En dat onderstreept hun gelijk: het zijn er zo weinig, hoe erg is dat nou?

Twee maanden na de invoering van het boerkaverbod roept de Tweede Kamer donderdag minister Ollongren op het matje: wordt het verbod nu veel te stringent (Denk) of veel te slap (PVV) gehandhaafd? De Kamer blijkt diep verdeeld.

Het ‘boerkaverbod’ leidt tot een toename van de islamofobie en moet daarom worden afgeschaft. Dit stelt de Stichting Meld Islamofobie in een rapport over de gevolgen van het verbod, dat een jaar van kracht is.

Meer over