nieuws

Italiaanse rechter spreekt Shell en Eni vrij in Nigeriaanse corruptiezaak

Een rechter in Italië heeft oliemaatschappij Shell en haar Italiaanse branchegenoot Eni woensdag vrijgesproken van corruptie bij de aankoop van een Nigeriaans olieveld in 2011 voor omgerekend 1,3 miljard euro.

De logo's van Shell en Eni. Beeld AFP
De logo's van Shell en Eni.Beeld AFP

De uitspraak in een van de grootste corruptiezaken in de olie-industrie ooit is de afsluiting van een rechtszaak die ruim drie jaar duurde en 74 hoorzittingen in beslag nam. Volgens de Milanese rechter Marco Tremolada was er echter geen zaak en kon hij niet anders doen dan vrijspreken. Ook Eni-topman Claudio Descalzi en enkele voormalige bestuurders van Shell en Eni sprak hij vrij.

De Nigeriaanse regering liet weten teleurgesteld te zijn door het vonnis. Mogelijk zal zij beroep aantekenen. De aanklagers hadden van Shell en Eni boetes geëist van 900 duizend euro. Tegen enkele toplieden, onder wie oud-Eni-baas Paolo Scaroni en oud-Shell-bestuurder Malcolm Brinded was 8 en respectievelijk 7 jaar en 4 maanden geëist.

Exploitatierechten

De zaak draait om de aankoop in 2011 van de exploitatierechten van het OPL 245 olieveld voor de kust van Nigeria. De toenmalige Nigeriaanse regering zou een groot deel van de opbrengst (1,1 miljard euro) hebben doorgesluisd naar een bedrijf (Malabu Oil & Gas) dat eigendom was van een oud-olieminister en veroordeeld witwasser, Dan Etete.

Shell en Eni hebben altijd ontkend dat er destijds iets onoirbaars is gebeurd. Bij de overeenkomst van 2011 schikten Shell, Eni en de Nigeriaanse regering een meningsverschil over het olieveld OPL 245 door de eigendomsclaim van een andere partij, Malabu, het bedrijf van oud-minister Etete, af te kopen. Volgens Shell en Eni betaalden zij de Nigeriaanse regering en hadden zij geen zicht wat er daarna met het geld gebeurde.

Shell-topman Ben van Beurden zei woensdag blij te zijn met de uitspraak. ‘We hebben altijd gesteld dat de schikking van 2011, die bedoeld was om een tien jaar durend juridisch geschil op te lossen en de ontwikkeling van het blok mogelijk te maken, wettig was’, aldus Van Beurden, die de zaak tegelijk een ‘moeilijke leerervaring’ noemde vanwege de manier waarop het bedrijf in aanvaring kwam met maatschappelijke verwachtingen.

Pijnlijk vonnis

‘Dit is een enorme klap voor het beheer van natuurlijke hulpbronnen en transparantie in Nigeria’, zei analist Matthew Page van de Britse denktank Chatham House tegen Reuters. ‘De OPL 245-deal was een meerlagig verhaal van corruptie, wanpraktijken en internationale medeplichtigheid dat al twee decennia duurt. Dit vonnis zal pijn blijven doen, omdat het een duidelijke nederlaag is van de Nigeriaanse en wereldwijde strijd tegen de corruptie.’

Shell en Eni zijn overigens nog niet van de zaak af. Er lopen nog rechtszaken in Nigeria en Nederland. Het Openbaar Ministerie liet in maart 2019 weten dat het werkt aan aanklachten tegen Shell. De exploitatierechten van olieveld OPL 245 zijn nooit ingetrokken. Het veld is echter nooit ontwikkeld en heeft nog geen druppel olie geproduceerd.

Meer over