Italiaanse communisten gooien deur niet helemaal dicht Prodi neemt extra tijd om crisis te bezweren

Premier Romano Prodi van Italië heeft zichzelf gisteravond nog 48 uur de tijd gegeven om de opstandige communisten in het gareel te krijgen en de crisis te bezweren....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

De dag van gisteren is niet de verwachte dag van de waarheid geworden in het conflict tussen Communistische Herstichting en de centrum-linkse regeringscoalitie Olijf. Dat conflict gaat over de ontwerp-begroting voor 1998, die de communisten lang niet links genoeg vinden.

In een geladen sfeer hield Prodi gisteren in de Kamer een toespraak van bijna een uur. Na alle offers die we gebracht hebben, zei hij, zijn de sanering en de EMU onder handbereik. 'Het land zou niet begrijpen waarom we deze politiek zouden opgeven, om terug te rollen in de oude instabiliteit.'

De regering, zei Prodi, is bereid te praten over iedere sociale hervorming, maar ze weigert de doelstellingen te veranderen waarvoor ze in de verkiezingen van vorig jaar april het vertrouwen heeft gekregen van de kiezers.

Hij zag geen enkele reden voor het uitbreken van 'de waanzinnigste crisis van de wereld'.

Prodi poogde de communisten tevreden te stellen met verzekeringen over de bescherming van de zwakken. Beloften ontbraken niet: ontwerp voor een raamwet over arbeidstijdverkorting, omzetting van de staatsholding IRI in een bureau voor het scheppen van werkgelegenheid, garantie dat de vut-regeling ongewijzigd blijft voor bepaalde groepen arbeiders, ontheffing van de betaling van de eigen bijdrage voor chronisch zieken.

De kamerfractie van de communisten deed aan het centrum-linkse applaus voor Prodi demonstratief niet mee.

Hun leider Fausto Bertinotti vond het antwoord van de regering nog steeds 'volkomen onvoldoende'. Maar hij zag een lichtpuntje: de regering had voor het eerst gevoeligheid getoond voor de door Communistische Herstichting gestelde problemen.

Bertinotti zei dat hij tegen de begroting zou stemmen, maar hij gooide de deur niet helemaal dicht: 'Ik zeg niet dat het alles of niets is. Maar neem in ieder geval één belangrijk voorstel over, als teken van goede wil'. Die kier is de ruimte waarin tot donderdag nog onderhandeld kan worden.

De rechtse leiders zeiden dat Prodi moet aftreden omdat hij kennelijk zijn regeringsmeerderheid kwijt is. Oppositieleider Berlusconi ziet nu twee mogelijkheden: verkiezingen of vorming van een nieuwe regering op brede basis. Die zou een nieuwe begroting moeten maken. Ze zou kunnen rekenen op de rechtse steun voor Italiës aansluiting bij de EMU en de afronding van het proces van staatkundige hervormingen.

Iedereen verwachtte dat Prodi gisteravond in zijn repliek in de Kamer de knoop zou doorhakken. Maar hij kondigde aan dat hij vandaag in de Senaat een soortgelijk debat over de politieke situatie zal bijwonen en daarna naar president Scalfaro gaat. Het rechtse blok en de separatistische Liga Noord hebben protest aangetekend tegen dit uitstel.

Meer over