Italiaanse communisten dreigen rond vut met crisis

Deze keer is het de orthodoxe communisten ernst. Als premier Prodi het waagt aan de vut te komen, kan hij hun steun wel vergeten....

JAN VAN DER PUTTEN

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

PDS-leider D'Alema probeert de communisten voor het blok te zetten door buiten hen om met de vakbondsleiders een akkoord te sluiten over werkloosheidsbestrijding en de aanpak van andere sociale kwesties. Een eerste ontmoeting heeft echter geen resultaat opgeleverd. Als leider van de grootste regeringspartij heeft D'Alema alle belang bij het voorkomen van een crisis. Lukt dat niet, dan zijn volgens hem verkiezingen de enige uitweg.

Geen enkele politicus zit zo comfortabel als Fausto Bertinotti, bekend als comandante Fausto sinds hij in de jungle van Chiapas zijn held subcomandante Marcos ontmoette. Zijn partij Communistische Herstichting, de puur gebleven voortzetting van de opgeheven communistische partij, heeft geen ministers, maar wel de macht om de regering te laten vallen. Want zonder haar heeft Prodi geen meerderheid.

Die macht gebruikt Bertinotti volop. Met zijn veto's en dreigementen heeft hij bereikt dat Prodi's bezuinigingen van ruim honderd miljard gulden niet ten koste zijn gegaan van de minst draagkrachtigen. Comandante Fausto wil die macht nu ook gebruiken om het sluitstuk van het saneringsproces te blokkeren, een voor hem onaanvaardbare hervorming van het pensioenstelsel.

De regering wil de leeftijd verhogen waarop vervroegd uittreden mogelijk is. Die is in sommige gevallen nog altijd 52 jaar. Dat voornemen heeft al tienduizenden mensen de vut ingejaagd voordat die voorlopig voor hen dichtgaat. Partijsecretaris Bertinotti heeft gezegd dat de regering van de vut moet afblijven. Partijvoorzitter Armando Cossutta, die bekend stond als een wat flexibeler mens dan Bertinotti, was nog duidelijker: zoals de zaken nu staan, zei hij, is de crisis niet te vermijden.

De communisten willen een heel andere aanpak: bestrijding van de massale belastingontduiking, meer belastingen voor de kapitaalbezitters en een vermindering van de arbeidsweek tot 35 uur, zonder salaris in te leveren. Dat laatste is voor Prodi onaanvaardbaar. Hij wil de werkloosheid niet bestrijden door verkorting van de werktijd, maar door flexibilisering van de arbeid.

Veel politici van de regeringspartijen nemen Bertinotti's dreigementen met een korreltje zout, omdat hij alleen maar te verliezen zou hebben bij de val van Prodi. Maar, zeggen de communisten, het gaat ons om zulke principiële zaken, dat we ons niet laten afschepen. Ze hebben Prodi aangezegd in de begroting voor 1998, die eind deze maand moet worden ingediend, met een oplossing te komen.

Prodi en vice-premier Veltroni zijn ervan overtuigd geraakt dat het Bertinotti en de zijnen bloedige ernst is.

Toch denken ze dat het niet tot een regeringscrisis zal komen. Niet omdat ze willen wijken op het gebied van de pensioenhervormingen, maar omdat ze van plan zijn om Bertinotti ver tegemoet te komen op het terrein dat hem het meest ter harte gaat: de werkloosheidsbestrijding. En ze zullen proberen zijn steun blijvend te maken door hem ministersportefeuilles aan te bieden.

Een regeringscrisis zou tegen ieders belangen ingaan, behalve die van de partij die uit is op de ontbinding van Italië, de Liga Noord. Als de regering-Prodi ten val komt, staat een nieuwe periode van politieke troebelen voor de deur. Een tijdige aansluiting bij de EMU dreigt dan te mislukken. Comandante Fausto zal er geen traan om laten.

Meer over