Islam-kwestie splijtzwam binnen partij

DEN HAAG Is de islam een ideologie of een godsdienst? De vraag speelt al jaren, maar de beantwoording splijt nu het CDA....

Van onze verslaggevers Gijs Herderscheê en Bart Dirks

Voor de PVV is de islam een verwerpelijke politieke ideologie die moet worden bestreden. Voor het CDA is de islam een religie, waarvoor in de Grondwet waarborgen en vrijheden gelden. Bij aanvang van de onderhandelingen tussen VVD, CDA en PVV is afgesproken: ‘Partijen accepteren elkaars verschil van inzicht hierover en zullen op grond van hun eigen opvattingen hiernaar handelen.’

Dat lijkt een werkbare afspraak, maar het is de lont voor de veenbrand in het CDA. Opperprominent Ruud Lubbers gelooft niet meer dat het beoogde rechtse gedoogkabinet islam als een religie zal behandelen. Daardoor kantelt zijn advies van ‘ja, mits’ naar ‘nee, tenzij’. Aan ‘ja, mits’, wordt volgens Lubbers pas voldaan indien VVD en CDA in het regeerakkoord de vrijheid van godsdienst voor de islam vastleggen. Maar de VVD vindt dat onnodig, omdat die immers al in de Grondwet vastligt.

Om eerste onderhandelaar Maxime Verhagen op het rechte pad te houden, heeft de CDA-fractie Ab Klink als secondant meegestuurd. De eerste week is de stemming bij de gesprekken opperbest, de tweede week komen de onderhandelaars echt ter zake. Het gaat om de megabezuinigingen – 18 miljard – en over de wensen van de PVV om het minderheidskabinet te gedogen. En bij dat wensenlijstje begint het te wringen.

Wilders wil in ruil voor zijn gedoogsteun op dat gebied maatregelen die er niet om liegen. Zo wil de PVV dat crimineeltjes – in PVV-jargon: ‘straatterroristen’ – die twee paspoorten hebben, het Nederlanderschap wordt afgepakt en zij vervolgens gedeporteerd worden naar hun andere vaderland. Lees: Marokko, want de eis is ingegeven door de problemen met Marokkaans-Nederlandse, islamitische reljongens in Gouda.

Verder studeren ambtenaren in opdracht van de onderhandelaars hoever internationale verdragen kunnen opgerekt om imams uit te zetten en moskeeën en islamitische scholen te sluiten. Wilders wenst ook ‘halvering van het aantal asielzoekers’.

Lubbers wordt op 24 augustus met andere prominenten bijgepraat door het CDA-bestuur, Klink lucht dezelfde dag in de fractie zijn bezwaard gemoed. De aarzelingen van Klink versterken de twijfels die er bij enkele fractieleden al zijn. Want binnen het CDA geldt Klink bepaald niet als een softie in het integratiedebat. Als hij al twijfelt, dan is het mis.

Het wensenlijstje van de PVV echter gaat nog veel verder. Dat tornt in de beleving van Klink niet alleen aan de – internationale – rechtsorde maar ook aan de vrijheid van godsdienst en onderwijs. De PVV-eisen overschrijden in zijn visie een grens. Dat wordt versterkt doordat de PVV elke maatregel als anti-islam maatregel wil verkopen, terwijl VVD en vooral het CDA die als integratiemaatregel zien. Dit verschil in ‘aanvliegen’ tornt aan het draagvlak voor harde maatregelen, vindt Klink.

Meer over