ISBN

Het zomernummer van het voetbaltijdschrift Hard Gras (Veen; fl 19,90) is te lezen als één boek. De redactie vroeg schrijver Kees 't Hart een jaar lang onder voetballers en trainers te verkeren, bij de club sc Heerenveen....

Bij het Boekencentrum is Het Groot Citatenboek - Over God, geloof en kerk (fl 49,58) verschenen. Rien van den Berg, Gert Marchal en Koos van Noppen verzamelden ruim 2800 citaten. Het eerste citaat in het boek is van Victor Hugo en luidt: 'De aalmoes is de zuster van het gebed.' Het laatste is afkomstig van Blaise Pascal: 'Zwijgen is de grootste kwelling: de heiligen hebben nooit gezwegen.'

De schrijver F. van den Bosch (1922) schreef slechts vier boeken, alle vier verhalenbundels. De publicatie van de laatste, Aan de oever van ooit en nooit meer, heeft hij net niet mee kunnen maken: hij stierf op 19 mei van dit jaar. De twaalf verhalen in deze bundel (Querido; fl 33,50) spelen op Java. In de Javaanse cultuur staat de verering van het verleden in hoog aanzien. De hoofdpersoon in deze verhalen vereert het voorbije op zijn eigen wijze: herinneringen aan zijn jeugd in Nederlands-Indië dringen zich aan hem op.

Het menselijk bewustzijn wordt niet gestuurd door rationele vermogens, maar door het lichaam, emoties en gevoelens. De neuroloog Antonio Damasio verdedigde die stelling twee jaar geleden met verve in The Feeling of What Happens - Body and Emotions in the Making of Consciousness. Het boek is nu vertaald onder de titel Ik voel dus ik ben - Hoe gevoel en lichaam ons bewustzijn vormen (Wereldbibliotheek, fl 59,90).

Slechte weduwen waren wellustige, gemene echtbreeksters, goede weduwen waren vroom en stil, zo willen de stereotypen in zeventiende-eeuwse volksverhalen. In werkelijkheid waren weduwen in de Gouden Eeuw in Nederland zelfstandige vrouwen. In Overleven na de dood (Prometheus/Bert Bakker; fl 49,50) beschrijft de historica Ariadne Schmidt hoe deze weduwen hun gebroken gezin bestierden, en ze vergelijkt hun situatie met die in de andere Europese landen.

David Sedaris is een Amerikaanse radiojournalist en bovendien schrijver van korte verhalen. Een van zijn verhalenbundels heet Naked. Daarvan is bij Vassallucci een vertaling verschenen, gemaakt door Irving Pardoen. In Naakt (fl 42,90) staan zeventien verhalen. Het laatste verhaal, waaraan het boek zijn titel dankt, gaat over een bezoek aan een nudistenkamp, waar mensen rondlopen die 'ongeveer de laatsten zijn die je naakt zou willen zien'.

De kunst uit de periode van rond 1900, het fin de siècle, wordt gekenmerkt door dualisme: tussen lichaam en ziel, natuur en cultuur, ziekte en gezondheid. Het was een periode van grote angsten, zoals die voor degeneratie of voor de verslindende macht van de stad. Een tijd van zoeken naar zingeving, in theosofie en spiritisme. In Het verloren paradijs - De literatuur en de cultuur van het Nederlandse fin de siècle (Amsterdam University Press; fl 55) laat Mary Kemperink zien hoe die tegenstrijdige gevoelens gestalte kregen in literatuur en cultuur.

Jan Breman nam op 12 juni met een rede afscheid als hoogleraar in de comparatieve sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Deze rede, in uitgewerkte vorm, is nu verschenen bij de Vossiuspers UvA onder de titel Op weg naar een slechter bestaan (fl 29,50). De mondialisering van de economie, stelt hij hierin, heeft ertoe geleid dat mensen in de Derde Wereld die werkzaam zijn in de 'informele sector' er tegenwoordig slechter aan toe zijn.

Dingetje is een wat slonzige vrouw van rond de veertig die nog altijd actie voert en een verwoede strijd levert tegen al wat burgerlijk is. Zij figureert in de columns van Herman Koch in de Volkskrant. De Dingetje-verhalen zijn nu gebundeld, kortweg als Dingetje (Meulenhoff; fl 17,50).

In de reeks Oorlogsdomein van De Arbeiderspers is verschenen Het vuur - Het dagboek van een escouade van de Franse schrijver Henry Barbusse. Het vuur (fl 49,95) gaat over de Eerste Wereldoorlog. Barbusse schreef het boek in 1916, toen hij bijna twee jaar als vrijwilliger had doorgebracht in de loopgraven. Hij verwerkte in het boek de aantekeningen die hij vanaf oktober 1915 had gemaakt.

Wim Hazeu publiceerde in 1988 een omvangrijke biografie van de dichter Gerrit Achterberg. Van deze veelgeprezen biografie is nu bij De Arbeiderspers een vierde druk verschenen. Gerrit Achterberg - Een biografie (fl 49,90) is herzien en aangevuld met nieuwe feiten uit tot voor kort onbekende correspondenties met onder anderen Anne de Vries en Hendrik de Vries.

In de serie 'Nederlandse literatuur en cultuur in de Middeleeuwen' is verschenen Spel en spektakel - Middeleeuws toneel in de Lage Landen (Prometheus; fl 52,75). In vijftien bijdragen van verschillende auteurs worden onderwerpen behandeld als liturgische drama's, voornamelijk paasspelen, en rederijkerstoneel. De bijdrage van Herman Pleij heeft als titel 'Spectaculair kluchtwerk - De strijd om de broek als theater' en Jelle Koopmans schrijft over het drama in de Noord-Franse steden.

Meer over