Is QE de heroïne van de financiële markt?

De beurzen lijken verslaafd aan de monetaire injecties van de Fed. De bankbiljettenpers moet weer draaien.

PETER DE WAARD

Er was een Queen Elizabeth 1 en er is een Queen Elizabeth 2. Maar er komt geen Queen Elizabeth 3. Met die opmerking maakten medewerkers van de Federal Reserve (Fed.), de Amerikaanse centrale banken, graag een einde aan suggesties dat de bankbiljettenpers voor de derde maal zou kunnen worden aangezet.

De operaties QE1 en QE2 waren ook niet erg succesvol geweest. Met het opkopen van allerlei soorten schuldpapier had de Fed. liefst 2,2 biljoen euro over het Amerikaanse volk uitgestrooid. Maar in plaats van dat te gebruiken voor aankopen of bedrijfsinvesteringen werd het door de Amerikanen opgepot of verdween het naar het buitenland.

De economie werd er niet merkbaar mee geholpen. Alleen Ben Bernanke, de baas van de Fed., viel niet van zijn geloof af. in 2002 had hij gezegd een ideale remedie tegen het gevaarlijke verschijnsel van deflatie te hebben gevonden. 'Je zet de geldpers aan, neemt een helikopter en stort de bankbiljetten uit over de East, de West, de Midwest en de South.' Hij dankte er de bijnaam helikopter-Ben aan.

Behalve helikopterpiloot en Sinterklaas is Bernanke ook een expert in de Grote Depressie van de jaren dertig. Bij de 90ste verjaardag van de econoom Milton Friedman beloofde hij dat de Fed. nooit en te nimmer een herhaling van de gebeurtenissen in 1937 zou riskeren.

In 1937 had de VS drie jaren van groei achter de rug na de crisis als gevolg van de beurscrash van 1929. In dat jaar besloot president Roo-sevelt dat de overheid weer orde op zaken moest stellen. De overheidsuitgaven werden met 10 procent teruggebracht en de Federal Reserve besloot de geldmarkt te verkrappen.

Het gevolg was dat de beurskoersen halveerden, de economie opnieuw kromp en de werkloosheid fors steeg. Bernanke zou dit keer een dubbele dip hoe dan ook voorkomen. Na de kredietcrisis van 2007 bracht hij niet alleen de rente terug naar nul, maar maakte hij ook zijn bijnaam waar, hoewel de helikopter zijn lading vaak op de verkeerde plek stortte.

Nu dreigt niet alleen een dubbele dip, maar ook een tweede kredietcrisis. Bernanke is vast van plan zijn critici te weerstaan en voor de derde maal op te stijgen. 'De financiële markt is verslaafd aan deze heroïne', merkte een handelaar op.

De balans van de Federal Reserve is al verdrievoudigd tot 2,85 biljoen dollar. Een verdere explosieve stijging zou in de toekomst tot hyperinflatie kunnen leiden. Maar Bernanke gaat door totdat de uitgestrooide dollars niet meer dan confettipapier zijn en de VS de nieuwe republiek van Weimar. De schuld van 14,3 biljoen dollar kan dan met veertien bankbiljetten van één biljoen in een enkele enveloppe.

Reageren? p.dewaard@Volkskrant.NL

undefined

Meer over