Is het naschilderen van een foto 'plagiaat'?

AMSTERDAM - Het was bij de uitverkiezing vorige week van de drie kunstenaars die het staatsieportret van Willem-Alexander gaan maken geen geheim. Winnaar Iris van Dongen had een tekening gemaakt naar een foto van Koos Breukel. Op het podium had ze uitgelegd waarom: de koning had geen tijd om te poseren. Van Dongen was niet de enige deelnemer in de competitie die een foto van internet had gebruikt.

Maar Breukel vindt dat zij officieel toestemming had moeten vragen. De fotograaf was maandag niet bereikbaar, maar spreekt in NRC Handelsblad van 'regelrecht jatwerk' en 'gesubsidieerd plagiaat', verwijzend naar het loon dat de drie winnaars van de overheid krijgen. Naast Van Dongen zijn dat Rineke Dijkstra en Femmy Otten.

Breukel beklaagt zich ook dat hij deze opdracht niet heeft gekregen. De 51-jarige fotograaf stond op de longlist, maar zat niet bij de twaalf die een schetsontwerp mochten maken - volgens hem omdat de selectiecommissie op zoek was naar jongere kunstenaars. Het Mondriaan Fonds, dat de wedstrijd organiseerde, noemt dit flauwekul. 'Bij die selectie speelde leeftijd geen rol. Dat blijkt ook wel uit het feit dat hij jonger is dan anderen van de twaalf die wél werden geselecteerd.'

Breukel zou uiteindelijk toch een koningsportret maken. Omdat de twaalf kunstenaars Willem-Alexander niet zelf konden zien, liet de Rijksvoorlichtingsdienst speciaal voor hen de koning uit verschillenden hoeken fotograferen. Deze opdracht werd Breukel gegund, die vorig jaar ook al de eerste staatsiefoto van de kersverse koning had mogen maken.

Bijna niemand van de twaalf kunstenaars vond het setje foto's evenwel bruikbaar. Van Dongen was naar het eerdere portret van Breukel uit 2012 uitgeweken omdat die 'de enige goede was'. Ze heeft de foto alleen gebruikt omdat ze de jury moest overtuigen dat ze het gezicht van de koning kan tekenen. 'Ik heb in elk interview dat ik heb gegeven ook de naam van Breukel genoemd', zegt ze vanaf luchthaven Schiphol.

Van Dongen zal bij het maken van het staatsieportret geen foto's van anderen gebruiken. De in Berlijn wonende kunstenares is naar Nederland gekomen met een speciaal doel: een dezer dagen krijgt ze de koning eindelijk te zien.

undefined

Meer over