Is het CBS roomser dan de paus?

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) lijkt roomser te zijn dan de paus. Of anders moet een vijfde colonne van Geert Wilders huizen aan de Henri Faasdreef in Den Haag of de CBS-weg in Heerlen, waar deze rijksinstelling kantoor houdt.

Nederland heeft een grote naheffingsaanslag gekregen van Brussel omdat de CBS-statistici de omvang van onze economie naar boven hebben bijgesteld.

Als zich op de burelen van het CBS daadwerkelijk PVV'ers zouden hebben verschanst, is dat een enorme cultuurschok. Tenslotte is de oprichting van het CBS te danken aan niemand minder dan de socialist-anarchist Ferdinand Domela Nieuwenhuis, die aan het einde van de 19de eeuw bij elke begrotingsbehandeling aandrong op statistische onderbouwing.

In 1899 besloot het kabinet-Pierson in te stemmen met de oprichting van wat nu het CBS is. Annemarie Jorritsma dreigde als minister vijftien jaar geleden nog even het eeuwfeest te verstoren door de organisatie in stukken te scheuren, maar het CBS hield dapper stand. De gortdroge cijferaars van het verleden hebben nu plaatsgemaakt voor dynamische whizzkids die qua mediafaam bijna de weermannen en -vrouwen naar de kroon steken.


De ambtenarenmentaliteit heeft het CBS allang van zich afgeschud. Dankzij de tomeloze inzet is niet alleen de kwantiteit maar ook de kwaliteit van de gegevens sterk verbeterd. En dat breekt ons nu op. Het CBS heeft Eurostat in Luxemburg getrakteerd op een grotere economie dan was verwacht. Sinds dit jaar rekent het CBS ook de verkoop van xtc en het bezoeken van prostituees tot het bbp. Het gevolg is dat Brussel heeft besloten Den Haag een extra rekening van 642 miljoen euro te sturen, net zoals de Belastingdienst een burger een extra naheffing stuurt nadat de consulent heeft gemeld dat zijn cliënt jarenlang op zaterdagmorgen heeft bijgebeund. Ook andere activa (intellectueel eigendom) worden inmiddels in het bbp meegenomen.


De afdrachten van de 28 lidstaten aan Brussel worden gebaseerd op het bbp. Een rijker land betaalt meer dan een armer, waarbij uitgangspunt is dat de begroting altijd sluitend moet zijn. Als de economie van Nederland iets waardevoller wordt, moet Nederland een iets groter deel betalen. Vanwege de terugwerkende kracht tot 2002 is dat een enorme som geworden.

Ook Groot-Brittannië heeft het informele circuit nu met een stelpost in de economie meegenomen, maar Frankrijk nog niet. Dat land zal dat een van de komende jaren nog moeten doen, waarna ook een naheffing zal volgen. Dan zal Nederland minder hoeven te betalen.

Het CBS is niet roomser dan de paus, maar het bureau is wel zo snel als glasvezel en zo voorspelbaar als de inhoud van een nieuwe urbi et orbi op de Eerste Kerstdag.

Dat is een tegenslag voor Dijsselbloem, maar zijn opvolger zal zich over een aantal jaren in de handen kunnen wrijven.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over