Is een bail-in zoveel leuker dan een bail-out?

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) telt 2,6 miljoen deelnemers. Woensdag verloor dit fonds 1 miljoen euro op een belegging in de Spaanse bank Banco Popular, die door de private reddingsactie ineens waardeloos werd. Dat is nog geen 40 cent per deelnemer - zeg: één ouderwetse gulden of een bijdrage in het centenbakkie van de orgeldraaier. PFZW deed daar niet moeilijk over. Die belegt in 2.700 bedrijven. You win some, you lose some, zo heet het dan.

Het werd ook een bankenredding 'uit het boekje' genoemd. Voor het eerst sinds de nieuwe Bankenunie in Europa is opgericht, hoeven de belastingbetalers niet meer op te draaien voor de redding van een bank. De aandeelhouders en obligatiehouders betalen zelf de rekening. Minister Dijsselbloem, die nogal onder vuur heeft gelegen als voorzitter van de Eurogroep, kon zich weer een keer op de borst roffelen. Het door hem na de bankencrisis in Cyprus bedachte systeem werkt. Zelfs een kritische organisatie als Finance Watch feliciteerde hem met 'het beschermen van belastingbetalers tegen het dragen van de verliezen bij Banco Popular'.

Maar wie denkt dat nu de aasgieren en andere grootkapitalisten de grote verliezers zijn, komt bedrogen uit. Behalve pensioenfondsen en verzekeraars zijn nog 300 duizend andere, veelal kleine, beleggers gedupeerd - sommigen misschien voor duizenden of tienduizenden euro's, sommigen voor enkele dubbeltjes, net zoals de deelnemers van PFZW. Sommigen zijn net de dans ontsprongen zoals de deelnemers in het ABP dat 5 miljoen in Banco Popular had zitten, maar er net op tijd was uitgestapt.

Bail-in, zoals het redden van banken met privaat kapitaal wordt genoemd, kent net zoveel verliezers als bail-out, het redden van banken met belastinggeld, zoals tijdens het hoogtepunt van de crisis in 2008 wereldwijd gebeurde.

Het maakt de banken zelf niet veiliger. Banco Popular, dat zoals veel Zuid-Europese banken nog veel rommelhypotheken op de balans had staan, werd geconfronteerd met een bankrun na een oproep van een Spaanse Pieter Lakeman 'je geld daar weg te halen'.

Ook de Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena zit nog tot haar nek in het giftige spul. Indien ook daar een Pieter Lakeman aan de bel trekt, zou het heel anders kunnen verlopen. De Italiaanse regering heeft helemaal geen zin de kleine aandeelhouders of obligatiehouders hiervoor op te laten draaien.

Dat ligt electoraal net zo gevoelig als belastingbetalers laten dokken. Daarnaast heeft Italië geen grote sterke bank, zoals Santander in Spanje, die als reddende engel kan optreden in een bail-in. Daar zal de staat toch met een soepele interpretatie van de regels van de Bankenunie de kar moeten trekken.

Of het nu bail-in of bail-out is, het probleem blijft dat banken niet failliet kunnen gaan, maar bij een bankrun altijd zullen omvallen.

Daarom horen banken in handen van de staat te zijn.

Meer over