Column

Is dit beste stukje Ierse fictie ooit?

De Keltische tijger brult als nooit tevoren. Tenminste, zo willen de officiële instanties in Ierland het doen geloven. Het Central Statistics Office (CSO), het CBS van het groene eiland, stelde begin deze week de groei over 2015 bij tot 26,3 procent. Daarmee was Ierland niet alleen de snelst groeiende economie van de EU - ver voor Malta met 6,5 procent - maar zelfs van de hele wereld. Ierland groeide in 2015 maar liefst vier keer zo snel als China.

Beeld epa

'Feiten zijn hardnekkig, maar statistieken zijn plooibaar', stelde schrijver Mark Twain, aan wie ook het fameuze citaat 'Je hebt leugens, grote leugens en statistieken' wordt toegeschreven. Minister Michael Noonan van Financiën wilde van geen manipulatie weten en zei woensdag dat het CSO de groei precies op dezelfde manier berekent als de CBS'en in de andere EU-landen. Er is niks mis met het cijfer, al zal hij het groeipercentage niet onmiddellijk aangrijpen om de bloemetjes buiten te zetten en de overheidsuitgaven eens flink te verhogen. Economisch is echter een groeicijfer van 26,3 procent niet te verklaren, omdat de consumptie in 2015 'slechts' met 4,5- en de werkgelegenheid met 2,9 procent groeide.

Het nieuwe groeicijfer zou kunnen zijn bedoeld om eens flink wat zout in de wonde te wrijven van Groot-Brittannië dat door het Brexitbesluit mogelijk een recessie wacht. Maar de echte reden is veel erger. De Ieren kunnen hun groeicijfer oppompen dankzij hun status van belastingparadijs.

De bijstelling van het groeicijfer heeft onder meer te maken met een stijging van de export met 104 procent. Die hangt samen met wat contractfabricage wordt genoemd. In Ierland geregistreerde bedrijven laten producten elders maken die worden opgevoerd als Ierse export. Daarnaast zijn vanuit Ierland veel patenten verkocht door zogenoemde houdstermaatschappijen van multinationals die er belang bij hebben dat hun winsten tegen het lage Ierse tarief van 12,5 procent vennootschapsbelasting worden afgerekend. Een van de multinationals die de afrekening van hun intellectuele eigendomsrechten in 2015 naar Ierland verkasten was Apple. AerCap, een van de grootste vliegtuigleasemaatschappijen met bijna 40 miljard euro aan toestellen op de balans, verplaatste zijn boekhouding ook naar Ierland.

Het groeicijfer zegt niets over de stand van de Ierse economie, maar alles over pogingen van multinationals hun kwalijke praktijken voor het ontwijken van belastingen voort te zetten. Nobelprijswinnaar Paul Krugman noemde het groeicijfer een vorm van Leprechaun-economie, een verwijzing naar het mythische wezen in de Ierse fol-klore dat met iedereen de draak steekt.

Ierland heeft grote schrijvers gekend zoals James Joyce, Oscar Wilde, Samuel Beckett en Bram Stoker. 'Maar het rapport van de CSO was het beste stukje fictie dat Ierland ooit heeft geproduceerd', erkende The Irish Times. Of de Keltische Tijger is in dit geval een papieren tijger.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over