Column

Is de werkloosheid niet 34 procent?

Gek dat er geen looninflatie is.

null Beeld anp
Beeld anp

Er zijn in Nederland meer mensen aan het werk, maar de werkloosheid is gestegen tot 6,9 procent. Hieruit is op te maken dat het werkloosheidscijfer zoals dat donderdag werd gepresenteerd tamelijk misleidend is.

En dat klopt ook. Werkloosheid is een veel groter probleem dan uit de cijfers blijkt. De International Labour Organisation becijferde begin dit jaar dat de werkloosheid wereldwijd op grond van de cijfers van de nationale statistische bureaus 5,9 procent is. Op 3,3 miljard werkenden zijn er 206 miljoen werkloos.

In verschillende definities, onder meer van de OESO, betekent dit zelfs volledige werkgelegenheid. De 206 miljoen mensen die officieel werkzoekend zijn, worden frictiewerklozen genoemd. Zij hebben geen baan omdat vraag en aanbod niet overal goed op elkaar zijn afgestemd. Als de werkloosheid onder de 6 procent komt, ontstaat volgens de economische theorie druk op de lonen, wat leidt tot inflatie als gevolg van de beruchte loon- en prijsspiraal.

Er is echter eerder sprake van deflatie. Het cijfer van 5,9 procent deugt niet omdat veel werklozen niet als werkloos zijn geregistreerd. In ontwikkelingslanden zijn schoenpoetsers, straatverkopers, keuterboeren, schoonmakers en soms zelfs bedelaars geen werklozen maar zzp'ers. Zij werken, alleen verdienen ze er nauwelijks geld mee. Zij zouden een goede baan willen hebben, maar die zijn er niet, zodat ze op andere manieren proberen niet van de honger om te komen. Inmiddels doet zich dezelfde ontwikkeling voor in de rijke westerse industrielanden, die flexibiliteit als nieuwe verworvenheid zien.

Het Amerikaanse opinie- en onderzoeksbureau Gallup hanteert een heel andere definitie van werkloosheid. Gallup telt het aantal mensen dat een goede baan heeft, waarmee een baan in loondienst wordt bedoeld van meer dan 30 uur per week. Daaronder vallen dus geen werklozen maar ook geen zzp'ers. Gallup meet de situatie op de arbeidsmarkt aan de hand van de P2P-ratio - payroll to people (mensen in loondienst in verhouding tot hele bevolking) - en noemt dat de Good Job Index. Wereldwijd hebben dan 1,3 miljard mensen een 'goede baan'. Volgens de definitie van Gallup heeft in Nederland 51 procent van de werkende mannen een goede baan en maar 19 procent van de vrouwen. Nu hoeven niet alle parttimers ontevreden te zijn met hun werk. In Nederland is het vaak een welbewuste keuze om minder dan 30 uur per week te werken. Daarom worden bij de 1,3 miljard mensen nog 400 miljoen parttimers geteld met een goede baan, zodat het aantal werkenden stijgt naar 1,7 miljard.

Daarbij komen nog eens 500 miljoen zzp'ers (de helft van het totale aantal) die zichzelf goed kunnen redden. De werkgelegenheid komt daarmee op 2,3 miljard mensen. Dan blijken er ineens 1 miljard meer werklozen te zijn. Of: in plaats van 5,9 procent is de werkloosheid 34 procent.

Gek dat er geen looninflatie is.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over