Reportage

Is de coronapas discriminatie? Ja, maar dat mag soms, oordeelt de rechter in kort geding Waku Waku

Na hun weigering om klanten om een QR-code te vragen, veranderde het Utrechtse restaurant Waku Waku in voorvechter van het verzet tegen de coronapas. Overdonderd door de aandacht melden ze zich donderdagochtend bij de rechtbank om de sluiting van hun restaurant aan te vechten. Tevergeefs.

Demonstranten voor het gesloten restaurant Waku Waku in Utrecht. De rechter bepaalde donderdag dat de sluiting door de gemeente geoorloofd was. Beeld ANP
Demonstranten voor het gesloten restaurant Waku Waku in Utrecht. De rechter bepaalde donderdag dat de sluiting door de gemeente geoorloofd was.Beeld ANP

Of Naphassa Parinussa, eigenaresse van het Utrechtse restaurant Waku Waku, nog iets toe te voegen heeft, vraagt de rechter. Onder tafel beginnen haar zwart-witte sneakers steeds sneller te tikken. Secondelang blijft het stil, dan begint ze te snikken.

‘Dit is niet echt mijn afdeling, met zoveel ogen erop gericht’, zegt ook vriend en zakenpartner Floris Beukers, onder de indruk van de aandacht voor de zaak, die live wordt gestreamd vanuit de rechtbank. ‘Maar de kern is dat we niet gaan discrimineren’.

Werd de discussie over de coronapas in Den Haag veelal teruggebracht tot praktische details – wel of geen check op het terras en voor een bezoek aan het toilet – vandaag vormt de kleine rechtszaal in Utrecht het toneel voor een grote principiële discussie, constateert de rechter. Tot ongeloof van de aanwezigen oordeelt de rechtbank dat inderdaad sprake is van onderscheid – discriminatie – tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden en tussen restaurants die de coronapas wel controleren en restaurants die dat niet doen, maar dat dat onderscheid niet onrechtmatig is. ‘Op basis van wat Waku Waku heeft aangevoerd, kan niet worden gezegd dat de grens van de redelijkheid is overschreden.’

Burgerlijke ongehoorzaamheid

Al dagen bevinden de eigenaren van het veganistische restaurant Waku Waku zich aan het front van het verzet tegen gebruik van de CoronaCheckApp in de horeca. Ze lieten op Facebook weten principieel niet te controleren en te staan voor ‘vrijheid, inclusiviteit, diversiteit, liefde en verbinding’.

Daarop volgden gesprekken met de gemeente Utrecht, die waarschuwde de zaak te sluiten als controle inderdaad achterwege bleef. Dat gebeurde maandag op last van burgemeester Dijksma. De sloten van de voordeur werden vervangen door de gemeente.

De burgerlijke ongehoorzaamheid van Waku Waku bracht een bonte coalitie demonstranten op de been. De stoep voor het restaurant veranderde in een bescheiden bedevaartsoord met cadeautjes, bloemen en brandende kaarsjes. ‘We hadden niet verwacht dat het zo groot zou worden’, stelt Beukers.

De afgelopen dagen kwamen ‘Police for Freedom’, een organisatie die zich profileert als informeel politiekorps dat strijdt tegen de coronamaatregelen, naar Utrecht om te demonstreren. Ook de bekende antivaxer Frank Ruesink, die meent dat we in een ‘medische dictatuur’ zijn beland, sloot zich woensdag aan. Woordvoerder van het restaurant is Jorn Luka, die enige online bekendheid geniet dankzij YouTube-interviews met complotdenkers als rapper Lange Frans.

De demonstranten moesten zich verplaatsen naar het nabijgelegen Jaarbeursplein, besloot de gemeente. Omringende zaken sloten uit voorzorg hun deuren en haalden hun terrassen naar binnen. Lazlo Massop (32) van buurrestaurant Kloek durft ook donderdag, in afwachting van de uitspraak van de rechter, de deuren niet te openen. ‘Maandag stond hier van antifa tot extreemrechts, gisteravond werd verderop vuurwerk afgestoken.’

Zuur is het wel: als hij de hele week dicht blijft, schat hij zijn omzetverlies op 20 duizend euro. ‘Maar we kunnen de veiligheid van gasten en personeel niet garanderen.’ Massop scande net zoals de meeste Utrechtse horeca, de QR-code afgelopen weekend wel, naar tevredenheid van klanten en personeel. ‘Maar van de demonstranten kregen we vervelende opmerkingen.’

Gewoon gezellig

Woensdagavond werden zo’n vijftig demonstranten die weigerden te vertrekken opgepakt, veelal zonder protest. Een enkeling werd hardhandig door de ME meegenomen.

Ramona Wagner (18) liet zich oppakken en zat tot half drie donderdagochtend op het politiebureau, vertelt ze op de stoep bij Waku Waku. ‘Dat was gewoon gezellig’, aldus Wagner, drie boeken onder de arm geklemd. ‘Die heb ik gekregen van de politie. Dat zijn ook eigenlijk hele lieve mensen, die doen ook maar wat ze wordt opgedragen.’ Wagner vindt het jammer dat de QR-code voor verdeeldheid zorgt.

Ook Jasper (28, achternaam bekend bij de redactie) staat donderdag op de stoep bij het restaurant. Het woord ‘Neurenbergcode’, verwijzend naar de ethische onderzoeksprincipes die werden vastgesteld in reactie op de medische experimenten van de nazi’s, ligt hem in de mond bestorven. ‘Schrijf daar nou eens over’, zegt hij fel. ‘We zitten tot minstens 2023 in een medisch experiment’, stelt Jasper, met zijn Franse buldog Annie (1,5) afgereisd vanuit Den Haag.

Geen trucjes

In de rechtszaal beroept Waku Waku zich op meer gangbare rechtsprincipes. De sluiting is buitenproportioneel, vinden ze, want Waku Waku houdt nog steeds de anderhalve meter afstand aan in het restaurant. ‘Het is niet te bevatten dat er op vrijdag (voor invoering van het coronatoegangsbewijs in de horeca, red.) nog geen gevaar was voor de volksgezondheid, en op zaterdag na invoering ineens een acuut gevaar bestond’, aldus de advocaat.

Maar bovenal is de plicht om de CoronaCheckApp te controleren in strijd met het verbod op discriminatie, stellen ze. Beukers: ‘Er werken bij ons meer dan dertig mensen met 22 nationaliteiten, verschillende geaardheden, en overtuigingen, mensen die gevaccineerd zijn, en ongevaccineerd. We kunnen het niet over ons hart verkrijgen om bepaalde mensen niet binnen te laten.’ Je kunt ervoor kiezen om niet te gaan, of om je te laten testen, werpt de advocaat van de gemeente tegen. ‘Die keuzevrijheid ligt bij iedere Nederlander zelf’.

Het kort geding is een bewonderenswaardige stap, vinden de aanwezigen op de stoep van Waku Waku. ‘Ik vind het knap dat Waku Waku het principieel doet, niet met trucjes’, zegt de 48-jarige Iris (volledige naam bekend bij de redactie). Jasper hoopt dat de aanwezige journalisten zich niet laten afschrikken door zijn kritiek, zegt hij, een paar meter verwijderd van een fietstas met stickers ‘NOS = fake news’, ‘vaccin = vergif’. ‘Ik hoop dat jouw gevoel nu zegt dat je welkom bent.’

Meer over