Column

Is Afrika werkschuur van de wereld?

null Beeld anp
Beeld anp

Ergens in de jaren tachtig stelde The Economist voor van Afrika een groot natuurpark te maken. Het leek het blad de beste optie voor een continent dat maar geen vooruitgang kon maken. Corrupte dictators regeerden over extreem arme mensen in kunstmatig gevormde naties. Het leek zinloos om na Europa, Amerika en Azië ook dit stukje aarde vol te plempen met fabrieksschoorstenen voor een consumptiemaatschappij met vervuilende auto's en tupperwareplastic.

Afrika zou de long van moeder aarde moeten worden. Werkhanden in andere continenten zouden voeding, onderdak en zorg voor de Afrikanen garanderen op voorwaarde dat ze in hun hutjes zouden blijven wonen en hun dansen in traditionele kledij zouden blijven opvoeren.

Bevolking

Uiteraard werd het idee meteen als neo-kolonistisch paternalisme van tafel geveegd. De Afrikanen zouden zelf over hun toekomst mogen beslissen. En dertig jaar na Live Aid en tien jaar na Live-8 gloort er hoop. Hoewel de prijsval van grondstoffen zich hier doet voelen en in veel landen terreurbewegingen actief zijn, stijgen de welvaart en gemiddelde levensverwachting. De middenklasse groeit. Er zijn meer democratieën. Er wordt geïnvesteerd in Afrika - met name door de Chinezen.

Afrika heeft de jongste bevolking en de hoogste vruchtbaarheid. Met de huidige geboortecijfers zal de werkende bevolking van Afrika in 2030 al groter zijn dan die van Amerika en Europa samen. De Verenigde Naties hebben berekend dat in 2050 2,5 miljard en in 2100 4,5 miljard Afrikanen op de wereld leven. In dat jaar zal het aantal Europeanen met 100 miljoen zijn teruggelopen tot 650 miljoen. In Burundi (0,8 maal Nederland) zullen bij de eeuwwisseling 63 miljoen mensen leven, in Burkina Fasso 81 miljoen , in Ivoorkust 100 miljoen, in Congo 380 miljoen en in Nigeria 752 miljoen. Afrika wordt niet het natuurpark van de wereld, maar de werkschuur met de grootste afzetmarkt. Daar ligt de toekomst.

Investeringen

Maar dan moet Europa er wel in willen investeren. Vandaag vindt op Malta een migratietop plaats, waarbij de Europese overheden in ruil voor een potje geld zullen proberen te voorkomen dat Afrikanen voor die tijd massaal de Middellandse Zee oversteken. Maar die paar miljard zal niet meer dan een geste kunnen zijn.

De echte investeringen moeten komen van de particuliere sector die het groeipotentieel van dit continent moet onderkennen. Maar in deze tijd van onzekerheid zijn westerse beleggers risicomijdend en stoppen ze hun geld bij voorkeur in veilige Duitse of Amerikaanse staatsobligaties hoewel die onvoldoende rendement opleveren om de pensioenen te kunnen betalen.

Als ze de migratiestroom willen tegenhouden zouden ze juist grootschalig moeten investeren in Afrika. Dat continent zal over 35 of 85 jaar Europa overeind moeten houden als een reservaat van oude culturen vol grijze koppen.

The Economist heeft er een recept voor.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

undefined

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over