Iran zet proces tegen joodse 'spionnen' door

Ondanks internationale protesten lijkt Iran van plan enkele joden voor de rechter te brengen wegens spionage voor Israël. Volgens een hoge justitiële functionaris in Teheran hebben zij bekend spionnen te zijn....

In april werden dertien joden uit de stad Shiraz, in het zuiden van Iran, gearresteerd op verdenking van spionage voor 'de kleine Satan', zoals Israël wel wordt genoemd. Van deze dertien zouden 'enkelen' bekend hebben - al dan dan niet na geestelijk en fysiek geweld. Tot de verdachten behoren een rabbijn, een deskundige op het gebied van rituele slachtingen, en een jongen van zestien.

De VS en Europese landen hebben hun bezorgdheid geuit over de arrestaties, evenals de mensenrechtenorganisatie Amnesty International. Hoewel Israël stelt dat de verdachten onschuldig zijn, heeft het land zich uiterst terughoudend getoond in zijn commentaren, uit vrees dat die averechts uitpakken. Iran is fel gekant tegen inmenging in binnenlandse aangelegenheden. In Iran wonen zo'n 27 duizend joden. Zij zijn bang dat nog meer arrestaties zullen volgen.

Achter de schermen probeert Israël de internationale gemeenschap en de publieke opinie te mobiliseren. Buitenlandse bezoekers, zoals onlangs nog minister van Buitenlandse Zaken Van Aartsen, wordt gevraagd zich in te spannen voor de vrijlating van de dertien joden, of voor tenminste een eerlijk proces. Volgens Israël is dat een openbaar proces, waarbij vertegenwoordigers van het Rode Kruis, Amnesty International en de internationale media aanwezig zijn.

Premier Barak zal vandaag en morgen tijdens zijn bezoek aan Duitsland ongetwijfeld aandacht vragen voor het lot van de verdachten. Duitsland heeft goede betrekkingen met Iran. Ook heeft Israël landen als Italië, Frankrijk en Turkije gevraagd hun invloed in Iran aan te wenden, om te voorkomen dat de doodstraf wordt uitgesproken. Sinds de islamisten twintig jaar geleden aan de macht kwamen, zijn zeventien joden in Iran als spionnen ter dood gebracht.

Veiligheidsexperts en diplomaten in het Midden-Oosten gissen naar de motieven van de autoriteiten die in het voorjaar tot arrestaties overgingen. Een van de verklaringen is dat de joden dienen 'als gijzelaars in de machtsstrijd tussen conservatieven en hervormingsgezinden'.

Volgens deze lezing is het spionageverhaal een poging om de gematigde president Khatami in het nauw te brengen. Hij streeft naar betere internationale contacten, in het bijzonder met de VS, door de conservatieven doorgaans 'de grote Satan' genoemd.

Ook doet het gerucht de ronde dat een intern conflict binnen de Iraanse joodse gemeenschap tot de arrestaties leidde. De dertien zouden door toedoen van 'verklikkers' nu in levensgevaar verkeren.

Meer over