nieuwsiran

Iran schroeft verrijking uranium op in strijd met deal

Iran is begonnen met het verder verrijken van uranium tot een zuiverheid van 20 procent. Dat heeft de Iraanse regering maandag gezegd. Verrijking van uranium is nodig om het geschikt te maken als splijtstof voor de opwekking van kernenergie of de ontwikkeling van kernwapens.

De Iraanse president Rouhani inspecteert nucleaire technologie tijdens een demonstratie in hoofdstad Teheran in april vorig jaar.  Beeld EPA
De Iraanse president Rouhani inspecteert nucleaire technologie tijdens een demonstratie in hoofdstad Teheran in april vorig jaar.Beeld EPA

Het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) bevestigde de verrijking, die plaatsvindt in de ondergrondse verrijkingsfabriek Fordow, 160 kilometer ten zuiden van de Iraanse hoofdstad Teheran. IAEA- waarnemers waren op de locatie aanwezig, aldus de VN-organisatie, die een rapport heeft doorgestuurd naar de lidstaten.

De stap, die Iran op Nieuwjaarsdag aankondigde, is in strijd met de zogeheten Irandeal uit 2015. In dat internationale akkoord over het Iraanse kernprogramma staat dat Iran splijtstof niet tot boven de 3,67 procent zuiverheid zal verrijken. Iran zegde die inperking, bedoeld om de eventuele ontwikkeling van kernwapens te bemoeilijken, toe in ruil voor het opheffen van de economische sancties tegen het land.

Satellietbeelden van verrijkingsfabriek Fordow. Beeld AP
Satellietbeelden van verrijkingsfabriek Fordow.Beeld AP

Iran voelt zich echter niet meer verplicht zich aan de afspraken te houden sinds de Amerikaanse president Trump de Irandeal in 2018 eenzijdig opzegde en nieuwe sancties tegen Iran afkondigde. Iran brak al eerder de 3,67 procent limiet, maar was tot nu toe niet verder gegaan dan 4,5 procent, ver beneden de 20 procent. Voor het produceren van kernenergie is 3 procent voldoende, voor kernwapens heb je 90 procent nodig.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu verklaarde maandag dat de verrijking wel degelijk bedoeld is om kernwapens te ontwikkelen. Maar Israël zal nooit toestaan dat Iran een kernwapen krijgt, dreigde Netanyahu. Amerikaanse inlichtingendiensten en ook de IAEA menen dat Iran er jarenlang een geheim kernwapenprogramma op nahield, dat in 2003 zou zijn stilgelegd. Iran zelf heeft dit altijd ontkend.

Het Iraanse verrijkingsbesluit vloeit voort uit een wet die het Iraanse parlement in december aannam in reactie op de liquidatie van de belangrijkste Iraanse kernwetenschapper van het land, een aanslag waarvoor Teheran Israël verantwoordelijk houdt, en op de verslechterde relatie met de VS. De stap kan de aangekondigde pogingen van de aankomend president Joe Biden om de Irandeal nieuw leven in te blazen dwarsbomen.

Het is ook een probleem voor de Europese Unie, die wil vasthouden aan het akkoord. De Europese Commissie liet maandag weten dat Iran met de stap ‘aanzienlijk’ afwijkt van de afspraken. Maar: ‘Alle deelnemers willen de deal in leven houden. En die deal blijft in leven zo lang alle deelnemers zich aan hun verplichtingen houden.’

Zuid-Koreaanse tanker

De marine van de Iraanse Revolutionaire Garde bracht maandag intussen een onder Zuid-Koreaanse vlag varende chemische tanker op in de Perzische Golf. Volgens Iran zou het schip olie hebben gelekt. De twintig bemanningsleden zijn in de Iraanse havenstad Bandar Abbas vastgezet.

Zuid-Korea wil dat het in beslag genomen schip direct wordt vrijgegeven en heeft een antipiraterij-eenheid van zijn marine naar de Golfregio gestuurd. Volgens rederij DM Shipping was van olievervuiling geen sprake.

Iran en Zuid-Korea hebben spanningen sinds Seoul Iraanse financiële tegoeden bij Zuid-Koreaanse banken bevroor vanwege de door Trump ingestelde Amerikaanse sancties. De inbeslagname van de tanker in de Straat van Hormoez komt kort voor het bezoek van een Zuid-Koreaanse minister aan Teheran.

Meer over