'Iran koopt Russische luchtdoelraketten'

Iran heeft met Rusland een overeenkomst gesloten voor de koop van Russische S-300 luchtdoelraketten, meldden Russische media maandag. Al in 2010 zou Rusland luchtdoelraketten aan Iran leveren, maar heeft daar destijds onder grote internationale druk van met name de Verenigde Staten en Israël van afgezien.

Een S-300 raketinstallatie. Beeld epa
Een S-300 raketinstallatie.Beeld epa

De angst was toen dat de raketten nucleaire installaties in het land zouden beschermen. De atoomdeal, die eerder dit jaar door onder andere de VS en Rusland met Iran werd gesloten, maakt voor Moskou de weg vrij om alsnog zaken te doen. De komende tijd worden de wapenembargo's voor Iran gefaseerd afgebouwd. Rusland heeft weinig details naar buiten gebracht over de verkoop. Volgens the Financial Times worden de raketten eind-2016 geleverd, de BBC houdt het op 18 maanden na bestelling.

Sijbren de Jong van The Hague Centre for Strategic Studies noemt de Russische steun voor de Iraanse nucleaire deal op het eerste gezicht contra-intuïtief. 'Na de atoomdeal en het opheffen van de internationale sancties heeft Rusland er met Iran een grote concurrent op de energiemarkt bij', zegt De Jong. Waarom de concurrentie militair versterken? 'Het lijkt erop dat Moskou het verlies op energiegebied met wapenverkopen probeert te compenseren.'

Samenwerking in Syrië

Er zijn ook geopolitieke overwegingen, zoals de burgeroorlog in Syrië, om zaken te doen met Iran. In Syrië wordt het regime van president Assad overeind gehouden door Russische luchtsteun en Iraanse grondtroepen van de Revolutionaire Garde. 'Het kan zijn dat de deal onderdeel is van die samenwerking.'

Iran is volgens persbureau Interfax niet het enige land in het Midden-Oosten dat Russische wapens aanschaft. Een nieuwe versie van dezelfde raket, de S-400, zou aan Irans vijand Saoedi-Arabië verkocht gaan worden. Opvallend, omdat Rusland en de Saoedi's steeds vaker in elkaars vaarwater belanden op de energiemarkt. Rusland doet steeds meer zaken op de Aziatische markt, terwijl de verkoop van olie aan westerse raffinaderijen vanuit Saoedi-Arabië is toegenomen. 'Recentelijk beschuldigde de baas van staatsoliebedrijf Rosneft de Saoedi's van het dumpen van olie op de Poolse markt', zegt De Jong. 'Een strategie waar de Russen toch ook niet vies van zijn.'

Ook nu verbaast het De Jong niet dat Rusland wapens verkoopt aan een grote concurrent. 'Saoedi-Arabië is niet blij met Moskous toenadering richting Iran', zegt hij. 'Als het klopt dat zij een nieuwere versie krijgen, dan is dat een slimme manier om ook hen tevreden te houden. Wel zo fijn gezien de macht van de Saoedi's in de regio en op de energiemarkt.' De VS leveren eveneens wapens aan Saoedi-Arabië.

Russische wapens

De Russische militaire operaties in Syrië zijn een openbaring voor het Westen. Nog nooit eerder sinds het uiteenvallen van de Sovjet Unie kon een kijkje worden genomen in Ruslands nieuwe militaire arsenaal. Lees hier meer (+) over de wapens van de Russen.

Meer belangstelling

Volgens een woordvoerder van het Kremlin hebben nog meer landen belangstelling voor Russische luchtafweerraketten. Egypte en Algerije zijn geïnteresseerd in een Russisch systeem, ODS, dat vliegtuigen en helikopters helpt te beschermen tegen raketten, aldus persbureau Sputnik. Het systeem aan boord verstoort de navigatie van de raket die daardoor zijn doel mist.

Meer over