NIEUWSaanslag Fakhrizadeh

Iran: duidelijk bewijs van betrokkenheid Israël bij liquidatie prominente Iraanse atoomwetenschapper

Iran heeft in een brief aan secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties (VN) geschreven dat er ‘serieuze bewijzen’ zijn dat Israël betrokken is bij de moordaanslag op de prominente atoomexpert Mohsen Fakhrizadeh. De wetenschapper werd vrijdag in de buurt van Teheran bij een aanslag gedood.

‘We verwachten dat de VN de aanslag krachtig veroordeelt. Dit is een waarschuwing voor enige avontuurlijke maatregelen van de VS en Israël tegen Iran, vooral gedurende de resterende maanden van de huidige Amerikaanse regering. Iran heeft het recht zijn bewoners en de belangen van het land te verdedigen’, schreef de Iraanse VN-gezant Majid Takht Ravanchi aan de VN.

Guterres riep eerder vrijdag iedereen op terughoudend te zijn. Alle acties die tot een stijging van de spanning in de regio kunnen leiden, moeten worden vermeden, aldus zijn woordvoerder. Guterres kwam met de oproep na de aankondiging van Iran de moord op de topwetenschapper te wreken.

Beeld van de Iraanse staatstelevisie van de aanslag. Beeld REUTERS
Beeld van de Iraanse staatstelevisie van de aanslag.Beeld REUTERS

Ook volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Javad Zarif, zijn er ‘serieuze aanwijzingen’ dat Israël bij de aanslag betrokken is, zo liet hij via Twitter weten. Israël weigert commentaar, hoewel Mohsen Fakhrizadeh in 2018 door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met naam en toenaam werd aangewezen als de leider van het vroegere Iraanse kernwapenprogramma. ‘Onthoud die naam’, zei Netanyahu op een persconferentie.

Fakhrizadeh werd volgens de Iraanse staatstelevisie vrijdag in de plaats Absard nabij de hoofdstad Teheran in zijn auto beschoten. Bij de aanval zouden onbekende daders explosieven en machinegeweren hebben gebruikt. De atoomwetenschapper bezweek in een ziekenhuis aan zijn verwondingen.

Beeld van de Iraanse staatstelevisie van de aanslag. Beeld AFP
Beeld van de Iraanse staatstelevisie van de aanslag.Beeld AFP

Cyberaanval

De moord op Fakhrizadeh komt bijna tien jaar na de moord op de Iraanse atoomwetenschapper Majid Shahriari, die Iran ook aan Israël toeschreef. Die moord in 2010 ging gepaard met een cyberaanval op de Iraanse atoomcentrifuges met het vermoedelijk door Israël en de VS ontwikkelde Stuxnet-virus.

Mohsen Fakhrizadeh was tot eind 2003 de leider van het Iraanse ‘Amad’-programma (‘Hoop’), dat volgens Israëlische en westerse inlichtingendiensten een militaire operatie was om de haalbaarheid van de ontwikkeling van een Iraans atoomwapen te onderzoeken. Later zou er ook computermodellering voor zijn ontwikkeld. Teheran heeft altijd volgehouden dat het ging om een vreedzaam nucleair programma.

Het belangrijkste Iraanse nucleaire complex Natanz raakte juli dit jaar zwaar beschadigd door sabotage, zoals Teheran het omschreef, zonder een dader aan te wijzen. Buitenlandse waarnemers vermoeden dat dit een aanslag was, mogelijk van Israëlische zijde. In Natanz werd uranium verrijkt, dat kan worden gebruikt in kerncentrales en atoomwapens. Iran kondigde enkele maanden later aan een nieuw, groter complex te zullen bouwen.

Iran-deal

Bij de Iran-deal, het in 2015 nog onder president Obama afgesloten internationale nucleaire akkoord tussen Iran en een aantal Europese landen, was afgesproken dat Iran zijn omstreden atoomprogramma zou inperken in ruil voor verlichting van de door het Westen ingestelde economische sancties. Toen de Verenigde Staten zich onder president Trump uit de deal terugtrokken, begon Iran weer uranium te verrijken. Iran liet afgelopen weken doorschemeren te hopen dat de verhoudingen met de VS onder aankomend president Joe Biden zullen verbeteren.

Hossein Dehghan, adviseur van de Iraanse hoogste leider, Ali Khamenei, dreigde vrijdag met vergelding. ‘In de laatste dagen van het politieke leven van hun goklustige bondgenoot’, twitterde Dehghan, verwijzend naar Trump, ‘proberen de zionisten de druk op Iran te vergroten om een oorlog te ontketenen. Maar wij zullen als bliksem neerkomen op de moordenaars van deze martelaar en zorgen dat ze spijt krijgen van hun daden!’

Meer over