Irak-koers van Bush blijft overeind

Het plastic bandje dat de Washington Capitol Police Ann Wright omdeed bij haar aanhouding zit nog om haar pols....

Van onze correspondent Philippe Remarque

‘Ze mogen pas iets tegen je doen als je de zitting daadwerkelijk verstoort’, zegt ze over de vervaarlijk uitziende agenten. ‘Het zijn goeie jongens. We kennen ze allemaal.’

De Amerikaanse diplomate Wright nam ontslag toen haar land Irak binnenviel en werd vredesactiviste. ‘Ik geef een stem aan de meerderheid van de Amerikanen die weg wil uit Irak. We moeten de slachting stoppen.’

Het is de lang verbeide week waarin Washington de nieuwe koers uitzet in Irak. Ann Wright verstoort zittingen, zit een dag in de gevangenis en schreeuwt voor het Witte Huis in een megafoon om de presidentiële tv-toespraak te verstoren.

Maar aan het einde van de week gaat de oorlog gewoon door. In zijn toespraak heeft president Bush zelfs gezegd dat ‘succes in Irak inzet vereist op het gebied van de Amerikaanse politiek, economie en veiligheid die ver voorbij mijn presidentschap reikt’.

Als de Amerikanen uit Irak vertrekken, krijgt Al Qaida vrij spel en gaat Iran de regio domineren, waarschuwt Bush. Extremisten zouden een deel van de energievoorziening beheersen. ‘We zouden onze kinderen achterlaten met een veel gevaarlijkere wereld.’ In regeringskringen wordt soms een vergelijking getrokken met Korea. Meer dan een halve eeuw na de oorlog zijn daar ook nog steeds Amerikanen gelegerd.

Bush kondigde donderdagavond wel aan dat voor Kerstmis de eerste 5.700 manschappen huiswaarts keren. Tot de zomer van 2008 volgen nog eens meer dan twintigduizend troepen. Daarmee komt het aantal manschappen in Irak terug op ongeveer het niveau van voor de ‘surge’, de extra injectie Amerikaanse soldaten die het tij in Irak moest keren. Of verdere terugtrekking mogelijk is, wordt later beslist.

Bush zegt dat de terugtrekking kan omdat de ‘surge’ slaagt. Volgens critici moesten deze manschappen toch al terugkeren wegens de 15 maandengrens, de maximale termijn voor soldaten in Irak, en staat Bush achter de schermen onder druk van het Pentagon om troepen terug te trekken.

‘Wat de president het Amerikaanse volk vanavond heeft verteld, is dat er over een jaar evenveel troepen in Irak zijn als een jaar geleden’, reageerde de Democratische presidentskandidate Hillary Clinton. ‘Dat is gewoon te weinig, te laat en onaanvaardbaar voor dit Congres en het Amerikaanse volk, die hun sterke verlangen hebben geuit om onze dappere manschappen naar huis te halen.’

Haar concurrent Barack Obama: ‘Zonder een tijdschema voor terugtrekking blijft de president het blikje gewoon over de weg trappen tot zijn termijn er opzit en daarna draagt hij deze puinhoop over aan de volgende president. In de tussentijd zullen nog honderden Amerikaanse soldaten sterven.’

Als Bush geen echte terugtrekking beveelt, ‘zal ik het doen zodra ik president ben’, beloofde Clinton. Obama presenteerde op zijn beurt een terugtrekkingsplan.

Toch was het volgens veel commentatoren een goede week voor Bush. In de zomer leken steeds meer Republikeinse Senatoren bereid over te lopen naar het Democratische kamp. Alleen met hun stemmen kan het Congres Bush tot verandering dwingen. Maar het bescheiden militaire succes van Petraeus en Bush’ eerste terugtrekking blijken voldoende om sommige overlopers aan boord te houden.

De hoorzittingen waren niet pijnloos voor de regering, die moest toegeven dat van de beloofde politieke verzoening in Irak niets is gekomen. Democratische Senatoren maakten gehakt van de oorlog. Het werd spannend toen ook Republikeinse Senatoren generaal Petraeus lieten zweten. ‘Maakt dit Amerika veiliger?’, vroeg de gerespecteerde John Warner twee keer dreigend, waarop Petraeus antwoordde: ‘Sir, ik weet het eigenlijk niet’.

Maar tegelijkertijd bleek weer hoe moeilijk het is om in Amerika kritiek op militairen uit te oefenen. Alle afgevaardigden en Senatoren putten zich aan het begin van hun spreektijd uit in dankzegging aan de generaal, alle mannen en vrouwen in uniform en hun uitmuntende dienst aan het vaderland.

In de peilingen geniet Petraeus veel vertrouwen. Dus liet geen Republikein het na verontwaardigd te wapperen met de advertentie in de New York Times waarin de linkse actiegroep MoveOn.Org in koeieletters vroeg: ‘General Petraeus or General Betray us?’. Ze brachten de Democraten met deze schande in verband.

Daarmee valt een gevoelige snaar te raken bij het Amerikaanse publiek. ‘Willen we een land waarin het leger wordt gerespecteerd of willen we een land waarin alles maar kan: ‘Petraeus bij het vuilnis zetten, de president bij het vuilnis zetten?’, vroeg de populaire conservatieve talkradio-presentatrice Laura Ingraham zich af.

‘Het Amerikaanse volk is niet anti-oorlog. Het is anti-verliezen’, schreef columnist Charles Krauthammer in de Washington Post. De Irakoorlog is impopulair, maar veel mensen zien in een overhaaste aftocht weer een blamage, en een strategisch risico.

De Amerikaanse president Bush hield donderdagavond een toespraak op televisie. Daarin kondigde hij een bescheiden vermindering van de troepen in Irak aan. Tegelijkertijd waarschuwde hij Iran en Syrië om hun steun aan illegale activiteiten in Irak te beëindigen. (EPA) Beeld EPA
De Amerikaanse president Bush hield donderdagavond een toespraak op televisie. Daarin kondigde hij een bescheiden vermindering van de troepen in Irak aan. Tegelijkertijd waarschuwde hij Iran en Syrië om hun steun aan illegale activiteiten in Irak te beëindigen. (EPA)Beeld EPA
Meer over