IRA wil alle wapens buiten gebruik stellen

Het Ierse Republikeinse Leger heeft een historische stap gezet in het Noord-Ierse vredesproces. Zaterdag verklaarde de IRA bereid te zijn de wapens 'compleet buiten gebruik te stellen' en daarop ook internationale controle toe te staan....

David Trimble, de leider van de gematigde protestantse Unionisten, erkende dat de IRA hiermee een opening heeft gecreëerd. Hij verklaarde gisteren bereid te zijn het aanbod van de IRA aan zijn partijleden voor te leggen, indien er ook 'garanties kunnen worden gegeven over de naleving'. De UUP, de partij van Trimble, komt 20 mei bijeen. Indien de UUP-leden akkoord gaan, zouden protestanten en katholieken in Ulster weer samen kunnen gaan regeren.

De Britse premier Blair en zijn Ierse collega Ahern legde vrijdagnacht de basis voor de nieuwe doorbraak in het vastgelopen vredesproces. Na bijna twee dagen overleg met Gerry Adams, de leider van Sinn Fein (de politieke vleugel van de IRA) gaven zij de aanzet tot een herstel van het Noord-Ierse zelfbestuur dat in februari abrupt werd opgeschort nadat de IRA weigerde de wapens in te leveren.

Volgens de Brits/Ierse verklaring verplicht de IRA zich alsnog de wapens in te leveren. De paramilitaire groep krijgt daar echter ruim een jaar langer de tijd voor: de deadline verloopt niet op 22 mei van dit jaar maar in juni 2001. Blair deed nog een concessie: de laatste Britse troepen zullen in versneld tempo uit Noord-Ierland worden teruggetrokken. Tevens zullen de wachttorens aan de grens met de Ierse Republiek - een voor katholieken gehaat symbool van de Britse bezetting - worden neergehaald.

De IRA heeft zich gedurende het hele vredesproces , dat ruim twee jaar geleden uitmondde in het zogenoemde Goede Vrijdag-akkoord, muisstil gehouden. De terroristische organisatie verstoorde de onderhandelingen niet door nieuwe aanslagen uit te voeren, maar weigerde ook elke concessie. Zaterdag doorbrak de IRA ineens het stilzwijgen. Ze kondigde aan de wapendepots open te stellen voor inspectie door onafhankelijke toezichthouders - genoemd worden de voormalige Finse president Martti Ahtisaari en voormalig ANC-secretaris Cyril Ramaphosa uit Zuid-Afrika.

De historische stap van de IRA werd onmiddellijk toegejuicht door de Britse en Ierse regering en de Amerikaanse president Clinton die op de achtergrond een belangrijke rol in de onderhandelingen heeft gespeeld. De katholieke partijen (de gematigde SDLP van John Hume en de republikeinen van Adams) willen nu dat het zelfbestuur zo snel mogelijk wordt hersteld.

Het lot van het nieuwe initiatief ligt nu in handen van de grootste protestantse partij, de UUP. Trimble, partijleider en premier van de opgeschorte Noord-Ierse regering, zal zijn leden moeten overtuigen weer met de katholieken te gaan regeren, ook al heeft de IRA de wapens nog niet ingeleverd.

Meer over