Integrale aanpak kan segregatie voorkomen

IN het debat dat de afgelopen weken op deze plaats is gevoerd over segregatie, lijkt het erop of dit probleem veroorzaakt is door het volkshuisvestingsbeleid en ook binnen het volkshuisvestingsbeleid kan worden opgelost....

Eerst komen we bij de vraag wat we onder segregatie moeten verstaan. Hierbij gaat het om de concentratie van kansarmen in bepaalde wijken. Een concentratie van mensen die de aansluiting met de samenleving verloren hebben of dreigen te verliezen en, door een 'maatschappelijk sorteerproces', wonen in wijken die in een negatieve spiraal terecht gekomen zijn. Deze problematiek kenmerkt zich door hoge werkloosheid, een relatief hoge criminaliteit en verloedering van de woonomgeving. In de Verenigde Staten, van waaruit wij dit verschijnsel kennen, spreekt men over getto's.

Gelukkig kennen we dit verschijnsel in de Nederlandse samenleving nog niet. De Nederlandse samenleving heeft een sterk vangnet in de vorm van sociale zekerheid en het onderwijs staat in principe voor een ieder open. Er is de laatste jaren veel geïnvesteerd in wijk- en buurtbeheer en er zijn in de meeste grote steden projecten om randgroepjongeren voor maatschappelijk afglijden te behoeden. Ofschoon getto's nog niet hun intrede hebben gedaan in de grote steden, is er wel reden tot zorg.

Het Sociaal en Cultureel Planbureau constateerde eerder dat het eenzijdige aanbod van goedkope huurwoningen in de grote steden een risicofactor vormt voor ruimtelijke segregatie van kansarmen. Een hele generatie PvdA-wethouders bouwde in de grote steden vrijwel uitsluitend sociale huurwoningen. Wie wat meer verdiende werd aangespoord, of zag zich genoodzaakt, een woning in een van de groeisteden of buitenwijken te gaan zoeken. Lagere inkomensgroepen en kansarmen bleven veelal achter.

Daarbij komt dat in veel oude wijken concentraties van kansarme, te weinig op de Nederlandse samenleving georiënteerde allochtonen zijn ontstaan. In sommige grote steden dreigen wijken in een negatieve spiraal van hardnekkige werkloosheid, onveiligheid en verloedering terecht te komen.

Niet alleen in de oude wijken van de grote steden staat de leefbaarheid onder druk. In toenemende mate doet zich dit ook voor in de grote monotone, naoorlogse nieuwbouwwijken waar een cumulatie van problemen dreigt. Met mijn D66-collega Hans Jeekel (Forum, 12 januari) ben ik het derhalve eens dat stedelijke herstructurering en het bevorderen van woonmilieudifferentiatie, dat wil zeggen het aanbrengen van een grotere verscheidenheid aan woningtypen en voorzieningen in een wijk, onderdeel van de aanpak dienen te zijn. Op deze manier kan, vanuit de volkshuisvesting, een bijdrage geleverd worden aan de bestrijding van ontluikende segregatie.

Echter, deze aanpak alleen zal onvoldoende blijken te zijn.

Mensen die in een achterstandssituatie terecht zijn gekomen, de aansluiting met de samenleving niet kunnen vinden of dreigen te verliezen zullen, op termijn, niet geholpen zijn met een verhoging van de individuele huursubsidie. Hier is een meer fundamentele aanpak gevraagd. Scholingsprojecten, het leren van de Nederlandse taal, het volgen van een inburgeringstraject of het participeren in een werkervaringsproject bieden mensen het perspectief op een betaalde baan.

Op deze wijze wordt een uitweg geboden om de negatieve spiraal te doorbreken. Hiervoor is integraal kabinetsbeleid nodig. Het credo van dit kabinet is niet voor niets 'werk, werk en nog eens werk'. Want meestal is de kortste weg uit deze negatieve spiraal, voor velen, de weg naar de arbeidsmarkt.

Nellie Verbugt

De auteur is lid van de Tweede Kamer (VVD).

Meer over