Inname Gaza-Stad lastige operatie

De Israëlische aanval op de Gaza-strook – Operation Cast Lead – verloopt na elf dagen nog steeds volgens een bekend patroon....

Van onze verslaggever Noël van Bemmel

De vraag is, stellen deskundigen, of de Israëlische krijgsmacht een slimme manier heeft verzonnen om de stad onder controle te krijgen. Het ligt voor de hand dat Hamas een confrontatie in open terrein uit de weg gaat, en zijn hightech tegenstander liever de nauwe straten van Gaza inlokt. Daar kunnen de tanks en pantserwagens één voor één worden uitgeschakeld met antitankraketten, terwijl oprukkende infanteristen kunnen worden gedood door sluipschutters die zich goed kunnen verstoppen.

Het Israëlische leger heeft echter flink geoefend op dergelijke gevechten in verstedelijkt gebied: dankzij een splinternieuw trainingscentrum voor urban warfare in de Negev-woestijn. Na de desastreuze campagne in Libanon (2006) verscheen daar een nepstad met 500 huizen, minaretten, kasba en een ‘overbevolkt vluchtelingenkamp’. Een oefenversie van Gaza-Stad.

En nu staat de zware Golani-brigade daar echt voor de deur. Andere eenheden zijn van de grens naar de zee gereden om zo de Gazastrook in drieën te delen. Israël wil voorkomen dat Hamas nog versterkingen uit het zuiden kan laten komen. Regeringsgebouwen, politieposten, communicatiecentra en de woonhuizen van Hamasleiders zijn gebombardeerd.

Vanaf de grens en vanaf zee vuren kanonnen op de stad. Na elf dagen zijn circa 550 Palestijnen gedood, van wie eenderde – schat de VN – onschuldige burgers. Op foto’s vanuit Gaza was ook te zien hoe fosforgranaten boven de stad explodeerden: wolken vol brandende deeltjes daalden neer en stichtten brand in de buitenwijken.

Het ligt voor de hand dat de Golani-brigade opdracht krijgt de stad in te nemen. Waarschijnlijk zullen de tanks en pantserwagens proberen onverwachte routes te kiezen, gebruik makend van de gepantserde bulldozers die ze hebben meegenomen. Zo omzeilen ze de verdedigingswerken en eventuele bermbommen van Hamas. Bij voorkeur gebeurt een en ander onder dekking van rook door fosforgranaten. Zo wisten de Amerikanen in 2004 de Iraakse stad Falluja te heroveren.

Het gebruik van fosfor is controversieel. De deeltjes blijven branden na blootstelling met zuurstof, ook als die op de huid terecht komen. Volgens een VN-verdrag over Certain Conventional Weapons uit 1980, is het gebruik van fosforgranaten verboden boven dichtbevolkte gebieden. Daar valt Gaza-Stad onder.

De verovering van Gaza-Stad kan een moeizame operatie worden, met veel burgerslachtoffers. Helemaal als daarbij inaccurate houwitsers en scheepsgeschut worden ingezet. Voor de Israëlische eenheden is het moeilijk om eenmaal in de stad gecoördineerd te blijven optreden. Hamasstrijders duiken op uit rioolputten en tunnels en zullen onder meer proberen soldaten te ontvoeren.

Het lijkt het niet de bedoeling om Gaza-Stad bezet te houden. De Israëlische regering streeft naar meer veiligheid in het zuiden door de infrastructuur en het leiderschap van Hamas een klap toe brengen. Zij kan de raketaanvallen op Israël echter niet stoppen met dit offensief. Daarvoor zijn de ongeleide projectielen te eenvoudig af te schieten.