Inkrimping betaald voetbal dreigt

KNVB-directeur Kesler vindt een eredivisie van 16 clubs en eerste divisie van 12 clubs realistisch. De inkrimping zou het gevolg kunnen zijn van de economische crisis.

Clubbestuurders waarschuwen voor het versmallen van spelersselecties als gevolg van de aflopende sponsorcontracten.

Het betaald voetbal bereidt zich voor op de gevolgen van de kredietcrisis en schroomt daarbij niet de problemen te benoemen.

Volgens Henk Kesler, algemeen directeur van de KNVB, moet er een ‘inventarisatie van de pijnpunten’ komen. Zonder dat de bond al besluiten heeft genomen, wijst Kesler wel op de reële kans dat het aantal clubs op beide profniveaus op den duur wordt teruggebracht. ‘Het kan dat er op een gegeven moment een eredivisie van 16 clubs ontstaat’, zegt hij. ‘En een eerste divisie van 12 clubs is wel mogelijk. Dan speel je gewoon drie keer tegen elkaar. Hoe dan ook: het moet een bespeelbare competitie blijven. Maar voor conclusies is het veel te vroeg.’

Intussen zijn de signalen uit het betaald voetbal weinig hoopvol. Roda JC, dat komend seizoen wil fuseren met Fortuna Sittard, moest deze week door de gemeenteraad van Kerkrade worden gered. Eerstedivisieclub Haarlem hoorde dat er geen nieuw stadion zal komen, een plan dat al jaren op de plank lag.

Elf clubs uit het betaald voetbal bevinden zich in de zogeheten Categorie I, dat wil zeggen dat zij door de KNVB onder curatele worden gesteld en binnen drie jaar een deugdelijke begroting moeten presenteren. Anders kunnen zij hun profstatus kwijtraken.

Directeur Jacco Swart van NEC zegt dat zijn club, ondanks de sportieve successen van de laatste maanden, ‘weinig financiële reserves’ heeft. ‘Wij hebben sponsorcontracten met meer dan 500 bedrijven. Gemiddeld loopt eenderde van die contracten jaarlijks af. Dat is onze primaire kwetsbaarheid. Ik zeg niet dat partijen nu bij bosjes afhaken, maar het zegt genoeg dat wij ondanks onze sportieve successen geen vaste sponsor op de rug van ons shirt hebben gevonden. Maar wij hebben het geluk dat de contracten met onze grotere partners doorlopen.’

Eenzelfde geluid is hoorbaar in Amsterdam. Ondanks het verlies van 1,2 miljard euro dat Aegon, de hoofdsponsor van Ajax, in het vierde kwartaal van 2008 leed, voorziet financieel directeur Jeroen Slop van Ajax geen nadelige gevolgen voor de club. ‘Het jaarlijkse bedrag van 10 miljoen euro waarmee Aegon ons sponsort, is voor hen een druppel op de gloeiende plaat. Wij hebben een contract voor meerdere jaren afgesloten, dat is ons geluk. Als je nu nog contracten moet sluiten, heb je een probleem.’

Gaston Sporre, voormalig voorzitter van FC Zwolle en thans voorzitter van de Kamer van Koophandel Oost-Nederland, zegt dat het betaald voetbal niet moet denken dat het onder de economische radar kan door vliegen.

‘Het is mij destijds gelukt het failliete PEC Zwolle, dat 6,7 miljoen gulden schuld had, een doorstart te laten maken als FC Zwolle. Als een club zoiets nu overkomt, is dat een mission impossible.

‘De afgelopen jaren zijn spelers die twintig keer een bal hoog konden houden salarissen gaan verdienen waarbij de meeste mensen hun vingers aflikken. Vroeger was het nog zo dat er werd gezegd dat een stad niet zonder betaald voetbal kan. Die tijd is voorbij.’

De essentie is volgens Sporre dat er een totaalplan moet komen voor het betaald voetbal, een visie om alles bij elkaar te brengen. ‘Te veel clubs doen op hun eigen vierkante meter hun kunstje. De luxe is er straks helemaal uit. Waar een ondernemer eerst zes stoelen kocht in een stadion, zal hij terugkeren naar vier.’ Over de noodzaak van een fusie tussen Roda JC en Fortuna zegt Sporre: ‘Als je boven de financiële afgrond hangt, kun je beter aan prikkeldraad hangen dan aan een dropveter.’

Theo van Duivenbode, voormalig speler van Ajax en Feyenoord en op dit moment werkzaam als interim-manager, zegt dat er blijkbaar een crisis nodig is om het gezonde verstand te laten zegevieren. ‘Het is een lachertje om een verdediger te kopen voor 4 of 5 miljoen euro. Je hebt in het voetbal dragende en dienende spelers. Dienende spelers zijn vervangbaar, daar mag je nooit de hoofdprijs voor betalen.’

Rien Timmer, algemeen directeur van FC Omniworld, dat op dit moment de laatste plaats bezet in de eerste divisie, wijst op de voordelen van de crisis voor een kleine club als de zijne. ‘We werken met een begroting van 2,3 miljoen euro. Daarvan bestaat zestig procent uit sponsorinkomsten. Onze vaste lasten worden voor het belangrijkste deel gevormd door de spelerscontracten.

‘Het klinkt misschien kil, maar ons geluk is dat van de 18 spelers die op dit moment bij ons onder contract staan, er 12 een aflopend contract hebben. Mocht het nodig zijn, dan kunnen wij besluiten hun een lagere aanbieding te doen of, in het slechtste geval, afscheid van ze te nemen. Dat is een gunstige bijkomstigheid, de crisis geeft ons flexibiliteit.’

De recente trainerswissel – Henk Wisman heeft de ontslagen Peter Boeve vervangen – heeft financieel nauwelijks impact gehad, volgens Timmer. ‘Anders hadden we het ook niet gedaan. Boeve heeft vier maandsalarissen meegekregen. Dat konden we financieel net hebben.’

Meer over