Nieuws

Informateur Remkes: ‘politieke pijn’ werkt complicerend bij formatiegesprekken

Het weekendoverleg tussen VVD, D66 en CDA heeft geen doorbraak opgeleverd. Informateur Remkes sprak zondag wel van goede gesprekken, maar erkende dat de politieke crisis van afgelopen week ‘complicerend’ werkt. ‘Dat heeft heel veel politieke pijn veroorzaakt’, zei hij.

De formatiegesprekken op landgoed De Zwaluwenberg. Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Mark Rutte (VVD) en informateur Johan Remkes (van links naar rechts). Beeld ANP
De formatiegesprekken op landgoed De Zwaluwenberg. Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Mark Rutte (VVD) en informateur Johan Remkes (van links naar rechts).Beeld ANP

Demissionair premier Mark Rutte noemde het ‘heel heftig’ wat afgelopen week gebeurd is, een woord dat ook D66-leider Sigrid Kaag in de mond nam. Kaag stapte donderdag op als minister van Buitenlandse Zaken nadat de Kamer een motie van afkeuring tegen haar had aangenomen wegens het Afghanistan-beleid. ‘Ondanks herhaalde waarschuwingen’ van de ambassade in Kabul was er ‘te lichtzinnig en te laat’ gehandeld om lokaal ambassadepersoneel en hun families in veiligheid te brengen, aldus de Kamer. Vrijdag stapte ook minister van Defensie Bijleveld op, tegen wie eveneens een motie van afkeuring was aangenomen.

Volgens Rutte en Kaag willen de drie partijen er echter nog steeds uitkomen. Kaag: ‘We moeten nu verder. Het demissionaire kabinet begint een duiventil te worden.’ Wopke Hoekstra (CDA) zei na het overleg dat de gebeurtenissen afgelopen week iets met de ‘persoonlijke dynamiek’ hebben gedaan, en dat hij gematigd optimistisch naar huis gaat. ‘Maar we zijn nog echt niet klaar.’

Ook Remkes heeft het vertrouwen dat ‘vruchtbare samenwerking’ tussen de drie partijen mogelijk is, al maakt hij zich daar ‘natuurlijk’ wel zorgen over. De gesprekken tussen de drie partijen worden pas volgende week voortgezet, dus na de Algemene Politieke Beschouwingen en nadat Rutte is teruggekeerd van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.

Het brede politieke midden

PvdA-leider Lilianne Ploumen noemde in tv-programma Buitenhof het uitstel in de formatie ‘idioot’. Jesse Klaver (GroenLinks) zei dat de parlementaire democratie ‘geweld wordt aangedaan’ doordat niet gesproken wordt met de andere helft van de partijen die bereid is mee te werken aan een meerderheidskabinet.

In de formatie gebeurt dat dus niet, maar VVD, CDA en D66 lieten na hun besprekingen en logeerpartij op Landgoed De Zwaluwenberg wel weten dat ze andere partijen willen betrekken bij het aanscherpen van de plannen voor komend jaar. Rutte zei dat Sophie Hermans (VVD) de komende dagen, met steun van CDA en D66, informeel gaat overleggen met het ‘brede politieke midden’ om te zien of de antwoorden op de ‘grote uitdagingen’ waarmee Nederland kampt nog versterkt kunnen worden. ‘Mijn indruk is dat iedereen zich realiseert dat die lijnen, juist ook met PvdA, GroenLinks en ChristenUnie, open moeten zijn.’

Rutte: ‘Er ligt al een beleidsrijke begroting, maar uiteraard is die veel minder inhoudelijk dan als je er als missionair kabinet had gezeten.’ Volgens hem is de wens er ook bij andere partijen om te kijken of het mogelijk is, in samenwerking met andere partijen, ‘de dingen te doen die nodig zijn’.

Ook Kaag benadrukte het belang van ‘vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal, zeker het politieke midden’. Dat die partijen deze week een motie van afkeuring jegens Kaag steunden is daarbij van ondergeschikt belang: ‘Het gaat niet om mij persoonlijk. Er is vorige week best wat gebeurd. Ik denk dat we deze week met zijn allen kunnen gebruiken om onze partijposities en verklaringen te ontstijgen.’

Wopke Hoekstra zei dat deze week niet alleen met PvdA, GroenLinks en ChristenUnie zal worden gesproken over beleidsplannen, maar ook met veel andere partijen. ‘We hebben niet de luxe om te zeggen ‘er is maar een hele kleine groep met wie we verder zouden willen samenwerken.’ Je zal heel breed moeten kijken naar draagvlak.’

Meer over