Indonesië verruimt regels president

De toekomstige president van Indonesië mag een veroordeelde crimineel zijn, of verdachte in een strafzaak. Hij hoeft ook niet meer te hebben dan middelbare school....

De Indonesiërs kiezen in 2004 voor het eerst rechtstreeks een president. Tot nu toe werd het staatshoofd gekozen door het Volkscongres (MPR). De media noemen de nieuwe wet 'autoritair', omdat hij de keus van de president nagenoeg geheel in handen van de heersende grote partijen legt 'en niet bij het volk', zoals de gezaghebbende krant Kompas constateert.

Alleen partijen die bij de parlementsverkiezingen meer dan 20 procent van de stemmen of 15 procent van de zetels halen mogen een presidentskandidaat leveren. Kleine partijen kunnen alleen kandidaten leveren als zij coalities vormen en zo de 20 procentsgrens halen. Alleen de eerste keer wordt een uitzondering gemaakt: in 2004 geldt een drempel van 5 procent van de stemmen - een compromis om de steun van de kleine partijen te krijgen.

De wet die de presidentsverkiezingen regelt is pas na lang touwtrekken tot stand gekomen. De grote partijen probeerden - met succes - hun heersende positie te waarborgen, en alle partijen probeerden hun concurrenten de voet dwars te zetten met beperkende bepalingen.

De grote opponenten van president Megawati Soekarnoputri, de Golkar en de PAN (de partij van MPR-voorzitter Amien Rais), probeerden in de wet te krijgen dat presidentskandidaten een universitaire graad moeten hebben. Megawati heeft alleen middelbare school. Megawati's PDI-P wilde op haar beurt verdachten en veroordeelden uitsluiten van het presidentschap. Golkar-voorzitter Akbar Tandjung, tevens voorzitter van het parlement, is verwikkeld in een corruptieschandaal. Tandjung is tot tweemaal toe veroordeeld en zijn zaak ligt nu bij het hoogste gerechtshof.

Tandjung en Megawati mogen nu van elkaar toch kandidaat zijn. In ruil daarvoor hebben hun partijen de wet er maandag in ongekende eensgezindheid doorheen gejaagd: 103 tegen 15 stemmen.

Tegelijkertijd is de kandidatenrace voor het presidentschap losgebarsten. In sommige partijen is de keus al lang gemaakt: Megawati is de enige kandidaat van de PDI-P, Amien Rais treedt voor de PAN in het krijt, en de PKB heeft oud-president Abdurrahman Wahid als kandidaat aangewezen.

Meer over