Indiërs kiezen voor lotus of hand

Behalve in de deelstaat Bihar, waar dertien doden vielen, is de eerste dag van de parlementsverkiezingen in India rustig verlopen....

ANNEKE TEUNISSEN

Van onze verslaggeefster

Anneke Teunissen

NEW DELHI

Een hoogbejaarde dame, gehuld in een sari, schuifelt in oud Delhi door de gangen van de school naar het stemlokaal. Haar kleinzoon en een stok houden haar overeind. Ze levert haar briefje in en krijgt er een dotje inkt op haar wijsvinger en een stemformulier voor terug.

Ze kan kiezen uit meer dan twintig kandidaten. Vijf vertegenwoordigen een landelijke politieke partij, de overigen zijn onafhankelijk. Ieder is voorzien van een symbool, omdat niet iedereen in India kan lezen en schrijven.

De oude dame zet haar handtekening en verdwijnt in het stemhokje: een lage stellingkast met daarop een kartonnen schermpje om de privacy te beschermen. Door een stempel te zetten achter een kandidaat, oefent ze haar stemrecht uit. Ze onthult haar voorkeur niet.

De lotus is het symbool van de BJP, de rechtse hindoepartij die er in de opiniepeilingen voor deze vervroegde parlementsverkiezingen het beste voorstaat. De meeste andere partijen zien in de BJP een gevaar. 'De BJP heeft een agenda van haat', verklaarde zondag nog V.P. Singh, een voormalig premier en alom gerespecteerd politicus.

Maar in New Delhi kan de partij bogen op een zeer ruime meerderheid. 'De BJP is goed voor iedereen', vindt sieradenverkoper Nandlal. 'Ze hebben goede leiders', meent Sugreev Singh Gurleria, chauffeur.

Een opgestoken hand staat voor de Congrespartij, die India meer dan veertig jaar heeft geregeerd, maar in 1996 door de kiezers werd gestraft voor corruptie en onderling getwist. Ze staat tweede in de peilingen. 'De Congrespartij is het beste voor India', licht student Mohd Rizwan zijn keuze toe.

De onafhankelijke kandidaten, die weinig kans maken, dragen symbolen als een vliegtuig, een telefoon, een pijl of een strijkijzer. Het wiel is het symbool van de Janata Dal, de populairste partij in de wijk van oud Delhi waar veel moslims wonen. De formatie, ietsje links van het midden, maakt deel uit van de huidige Verenigd Front-regering. De Congrespartij bracht deze minderheidsregering eind november ten val.

'Ik stem Janata Dal omdat het een seculiere partij is', verklaart Rahim Bux, een 62-jarige moslim. In de smalle straatjes, waar de riksja het belangrijkste vervoermiddel is, lopen zwaar gesluierde vrouwen naast in maatpak gestoken zakenlieden. 'De Janata Dal is hier onder de moslims heel populair', zegt Z. Ahmed, 'omdat ze ons in 1989 vrij heeft gegeven op onze feestdagen'.

De in donkerblauw pak geklede Sultan Salahuddin steunt 'de eerlijkste persoon in deze wijk' en dat is de JD-kandidaat. Salahuddin runt een reisbureau. Hij haalt er Rafiq Ahmad bij, een 47-jarige advocaat die ook Janata Dal stemt en zich ernstig zorgen maakt over de toekomst van de moslims. 'Dit is de laatste kans voor de moslims', dramatiseert hij de situatie.

De BJP heeft haar slechte naam bij de moslims - en niet alleen bij hen - te wijten aan 'Ayodhya'. De partij heeft eind jaren tachtig opgeroepen de Babri-moskee in Ayodhya, een heilige hindoestad, af te breken, omdat deze gebouwd zou zijn op de geboorteplaats van hindoegod Ram.

In 1992 is de moskee daadwerkelijk vernield, door fanatieke hindoes. Bij de rellen die daarop uitbarstten, zijn tweeduizend mensen omgekomen, voornamelijk moslims. 'Ayodhya is geschiedenis', zegt de BJP nu.

Ayodhya is geen geschiedenis, naar de overtuiging van Ahmad. 'Nog steeds worden er moslim-monumenten vernield. Ze zullen ermee doorgaan tot alle moslim-symbolen zijn verdwenen. En moslims worden achtergesteld, ze zijn minder goed opgeleid dan hindoes.'

In de wijk Nanakpura in zuid-Delhi heeft de BJP grote aanhang. Er wonen veel overheidsdienaren. 'De BJP is de enige partij waar je eerlijke mensen vindt. Ze zijn trouw aan de natie en niet corrupt', zegt de gepensioneerde ambtenaar Salys Palja fel. 'Dat we tegen de moslims zijn, is pure anti-propaganda van de Congrespartij. Wij willen hen juist opvoeden. Zij moeten ook een goede opleiding krijgen. Wij zullen beter voor de moslims zorgen dan alle andere partijen bij elkaar.'

Ongeveer 80 procent van de Indiase bevolking is hindoe. Slechts 11 procent is moslim, maar dat zijn altijd nog 120 miljoen mensen. M. Vajpayee, de BJP-kandidaat voor het premierschap, onderstreept steeds dat de moslims niet bang hoeven te zijn voor de nationalistische hindoes. Hij geldt als het gematigde gezicht van de BJP. Volgens sommigen is Vajpayee het 'masker' en is L.K. Advani, voorzitter en hardliner, het werkelijke gezicht.

De BJP-aanhangers in de straat zien het onderscheid niet. Beide voormannen zijn hen even lief. Vajpayee heeft een goede reputatie en moet premier worden, vinden zij allen. 'Sonia Gandhi heeft geen ervaring', merken een paar vlotte twintigers in Nanakpura op.

Maar Harpiyasi heeft juist een poster van Sonia in haar hutje opgehangen. Ze draagt een donkerrode sari en een sieraad dat over haar neus kronkelt. Ze woont in een sloppenwijk. 'De Congrespartij is de enige partij die voor onderwijs en werk kan zorgen. Sonia moet premier worden.'

De uitslagen van de verkiezingen, die over een paar data gespreid plaats vinden, worden begin maart verwacht. De eerste dag is goed verlopen, volgens de verkiezingscommissie, met uitzondering dan van gewelddadige incidenten in Bihar. 'Maar blijft u dit geweld alstublieft wel in de juiste proporties zien', drukt voorzitter M.S. Gill de journalisten op het hart. 'We hebben het hier over verkiezingen in een land met bijna een miljard mensen, eenvijfde van de wereldbevolking.'

Meer over