AnalyseVerkiezingen Delhi

India in aanloop naar verkiezingen Delhi verdeelder dan ooit

Vrouwelijke moslims maken in Mumbai hun ongenoegen kenbaar over de burgerschapswet van de regering-Modi.Beeld EPA

India staat al twee maanden op zijn kop door massale protesten tegen een burgerschapswet van de hindoenationalistische regering-Modi. Het is het krachtigste verzet tegen premier Modi sinds zijn aantreden in 2014. India is in de aanloop naar de verkiezingen in Delhi van zaterdag verdeelder dan ooit.

Het lijkt wel een folkloristisch festival. Shaheen Bagh, een wijk aan de Yamuna in de Indiase hoofdstad New Delhi, is sinds half december het toneel van een door vrouwen gedragen ludieke en vreedzame zitblokkade tegen een nieuwe burgerschapswet. De omstreden wet van de regering van premier Narendra Modi wordt gezien als tegen moslims gericht, en als een bedreiging voor de diverse samenleving die India vanouds is.

Moslims, studenten, sikh-boeren en dalits scharen zich in Shaheen Bagh met muziek, dans en Indiase vlaggen achter het ideaal van het seculiere, pluriforme en democratische India zoals voorgestaan door stichters als Mahatma Gandhi en Jawaharlal Nehru, en tegen het hindoenationalisme van Modi en zijn Bharatiya Janata Party (BJP). Maar ook tegen het brute politiegeweld waarmee eerder protest, zoals op een islamitische universiteit in Delhi, werd neergeslagen. En – in één adem door – tegen hoge voedselprijzen, werkloosheid en armoede.

Massale protesten

Ook elders in India zijn er al twee maanden massale protesten, met demonstraties van honderdduizenden in steden als Delhi, Mumbai, Hyderabad en Lucknow. Protesten die vaak hard werden aangepakt. Daarbij vielen dertig doden en honderden gewonden en werden duizenden gearresteerd. Activisten werden ook belaagd door hindoe-knokploegen, opgehitst door BJP-leiders die zeiden dat ‘verraders’ moeten worden doodgeschoten. ‘Dit is een door en door fascistisch regime’, zei activist Sandeep Pandey uit Lucknow in The Guardian.

India is door de protestgolf deze dagen een tot op het bot verdeeld land. De gemoederen lopen deze week extra hoog op in aanloop naar de regionale verkiezingen voor het parlement van de National Capitol Territory van New Delhi zaterdag. Daar zijn nu 67 van de 70 zetels in handen van de jonge, uit een anti-corruptiebeweging voortgekomen Aam Aadni Party (AAP) van eerste minister Arvind Kejriwal, een fel tegenstander van Modi.

‘Kogels voeren’

De BJP wil na haar eclatante verkiezingszege van mei vorig jaar ook in Delhi regeren en grijpt de protesten gretig aan. Zo werd deze week Yogi Aditnayath ingeschakeld, eerste minister van de deelstaat Uttar Pradesh, een rabiaat hindoeradicaal die de protesten aldaar hard liet neerslaan. Hij beledigde de (moslim-) betogers en ried  de regering van Delhi af activisten eten te brengen. ‘Terroristen moet je kogels voeren en geen biryani.’

De steen des aanstoots, de Citizenship Amendment Act (CAA), is een aanvulling op de oude burgerschapswet uit 1955 die zegt dat iedereen die 11 jaar of langer in India woont de Indiase nationaliteit kan aanvragen. De vorige maand ingevoerde wet regelt een versnelde procedure voor leden van zes vervolgde religieuze minderheden (hindoes, parsi’s, sikhs, boeddhisten, jains, christenen) uit drie in meerderheid islamitische buurlanden Afghanistan, Bangladesh en Pakistan, die voor 31 december 2014 illegaal naar India zijn gevlucht.

Discriminerend

De tegenstanders van de wet noemen hem ongrondwettig. Hij zou discriminerend tegen moslims zijn, omdat zij aangewezen blijven op de 11-jaarstermijn voor burgerschap, en daarmee in strijd met artikel 14 van de grondwet, dat stelt dat iedereen gelijk is voor de wet. Ook zou de CAA strijdig zijn met het seculiere karakter van de Indiase staat, zoals vastgelegd in de preambule, omdat hij het recht op burgerschap baseert op religie.

De wet is volgens critici bovendien een nieuwe stap in de marginalisering van de moslim-minderheid (14 procent van de bevolking van 1,3 miljard) in het kader van de door Modi beoogde hindoeïsering van India (na de intrekking vorig jaar van de autonomie van de overwegend islamitische deelstaat Kashmir en het akkoord voor de omstreden herbouw van een hindoetempel op de ruïnes van een moskee in Ayodhya).

Ook zijn er zorgen over de koppeling met een beoogd nieuw bevolkingsregister (National Register of Citizen, NRC), waarmee Modi de burgerschapsregistratie over heel India wil uitrollen. Dit zou gevaarlijk kunnen zijn voor miljoenen arme Indiërs, vooral ook inheemse groepen (adivasi), die vaak geen documenten hebben en hun burgerschap niet kunnen aantonen.Om die reden hebben vijf van de 28 Indiase staten (West-Bengalen, Punjab, Kerala, Madya Pradesh en Chattisgarh) al aangekondigd de wet niet te zullen gaan uitvoeren.

Aartsvijand Pakistan

De regering-Modi ziet het uiteraard anders. De protesten zouden zijn georkestreerd door gefrustreerde oppositiepartijen en aartsvijand Pakistan. ‘Pakistan grijpt elke truc aan om de moslims van India te misleiden’, zei Modi donderdag. De wet is slechts een humanitair gebaar om vervolgde religieuze minderheden elders te helpen. Hij is niet gericht tegen Indiase moslims (die kunnen nog steeds via de gewone route burgerschap aanvragen) en als er ooit een nationaal bevolkingsregister komt zal dat geen vakje ‘religie’ hebben.

De zaak ligt nu bij het Indiase Hooggerechtshof, dat maar liefst 144 petities kreeg met de verzoek de wet ongrondwettig te verklaren en invoering ervan op te schorten, onder meer van de deelstaat Kerala. Het hof wilde daar niet aan, en gaf de regering op 22 januari vier weken de tijd om de legitimiteit van de wet aan te tonen. Op 19 februari zal een speciale kamer van vijf rechters een oordeel vellen.

De kans dat het Hooggerechtshof de wet afblaast lijkt echter niet groot. De wet is volgens de regels aangenomen door het Indiase Lagerhuis. Het vermeend anti-islamitisch karakter ervan is volgens juristen een kwestie van interpretatie. Bovendien, zei mensenrechtenadvocaat Colin Gonsalves onlangs tegen AP, ‘is het Hooggerechtshof niet langer het lichtend baken van de democratie in India. Rechters zijn tegenwoordig politiek, en nauw verbonden met de regering.’

Vraag is wat de strijd over de burgerschapswet voor de verkiezingsuitslag in Delhi betekent. De protesten kunnen extra steun zijn voor eerste minister Kejriwal en zijn AAP, die vooral campagne voerde op onderwijs, en voor de vijf jaar terug weggevaagde Congrespartij. De BJP hoopt dat de onrust het hindoe-electoraat van Delhi achter de BJP zal doen scharen. Over de echte problemen van Delhi, zoals de extreme luchtvervuiling, heeft niemand het.

Demonstranten tijdens het protest in Shaheen Bagh.Beeld Getty Images

Kruitvat Assam

De protesten tegen de nieuwe burgerschapswet zijn extra hevig in Assam, de noordoostelijke deelstaat waar al jaren onrust is over grootscheepse illegale immigratie vanuit Bangladesh. Arme boeren en etnische minderheden maken zich zorgen over een toenemende druk op schaarse banen en landbouwgrond en vrezen dat de nieuwe wet duizenden illegalen zou kunnen legaliseren.

Assam heeft in opdracht van het Indiase Hoogggerechtshof afgelopen jaren een volkstelling gehouden. Bijna 2 miljoen vermeende illegalen (van wie 50 procent moslims en 50 procent hindoes) konden geen papieren laten zien en moeten nu hun nationaliteit aantonen voor speciale tribunalen, op straffe van opsluiting of deportatie. Veel dak- en landlozen vrezen uit hun huis of van hun land te worden gezet.

Meer over