In verwarrende tijden keren zelfs titels binnenstebuiten

Wat hebben al die omkeringen te betekenen?

null Beeld
Beeld

Is het een verwarde tijd, staat de wereld op z'n kop, zijn we alle houvast kwijt? Het Amerikaanse tijdschrift Newsweek vatte de stemming op 7 december 2009 treffend samen: het zette het Amerikaanse Capitool ondersteboven op de cover, onder de dreigende kop How Great Empires Fall (And America Could Be Next).

Boekontwerpers hebben het ook te pakken. De bange vraag But What If We're Wrong?, de titel van Chuck Klostermans essay over de wankele basis van onze fundamentele aannamen, draaide vormgever Paul Sahre honderdtachtig graden om. De New York Times vond het een van de sterkste omslagen van 2016.

null Beeld
Beeld

Een decennium eerder betoogde de politicoloog Thomas Homer-Dixon in zijn boek The Upside of Down (2006) nog optimistisch dat een wereldwijde crisis óók grote creatieve krachten kan losmaken; hoe de titel op het omslag oogde laat zich raden.

Omkeerders zijn ook buiten de non-fictie te vinden. De titel van Daniel Kehlmanns novelle Du hättest gehen sollen (2016) gaat halverwege over de kop. De auteur lichtte toe waarom: volgens hem heeft de quantummechanica ons elke zekerheid ontnomen.

De Vlaamse dichter Dimitri Casteleyn weet ook van omdraaien. Zijn bundel Omgekeerd uit 2005 kreeg een navenant omslag (citaat: 'Stel je voor dat roofdieren wel kleuren kunnen onderscheiden/ en wij niet meer jij zwart en ik wit en omgekeerd'), net als zijn pas verschenen bundel Van waar kom je beeld.

Moeten we wanhopen? Het antwoord geeft Casteleyns collega Tonnus Oosterhoff. Volgens zijn nieuwe bundel Ja Nee kunnen we nog alle kanten op: 'Samen ondergaan we het wonder van niet eerder vertrapt worden.'

Tonnus Oosterhoff Ja Nee - gedichten
Omslag Nanja Toebak.
De Bezige Bij; euro 17,99.

null Beeld
Beeld
Meer over