In Versailles' Spiegelzaal glorieert Europa

Een stralende zon schijnt koninklijk op het Paleis van Versailles, en even royaal op de demonstranten van het Front National aan de overkant, met hun blauwwitrode vlaggen vrolijk wapperend in de wind....

Van onze correspondent

Martin Sommer

VERSAILLES

Voor grondwetskwesties komen de gezamenlijke kamers traditioneel in het paleis van Versailles bij elkaar. Vandaag telt even niet het Europa van drie cijfers achter de komma van de euro, noch dat van de rentevoet of de belastingharmonisatie. Vandaag telt het symbolische, gezamenlijke Europa, waar het Front National tegen is. Frankrijk zal als vóórvóórlaatste het Verdrag van Amsterdam ratificeren. Alleen België en Griekenland volgen nog.

En omdat in 'Amsterdam' het asielrecht, de immigratie en de grenscontrole in het geding zijn, moet de grondwet eraan te pas komen. Een referendum was mooier geweest, had eigenlijk ook gemoeten in de optiek van grondwetsontwerper generaal De Gaulle. Maar president Chirac zag daar wijselijk vanaf. Hoewel de peilingen sinds de invoering van de euro richting 70 procent 'voor' gaan, zijn de politici niet vergeten hoe het referendum over 'Maastricht' in 1992 met slechts 51 procent werd gewonnen.

Premier Jospin mag de rij sprekers openen, in de compleet ingerichte parlementszaal die het koninklijk paleis óók blijkt te herbergen. De zaal dateert van na de revolutie van 1870, toen de Assemblée weinig heil zag in terugkeer naar het oproerige Parijs. Alles ademt hier verlangen naar Franse grootheid en geschiedenis - inclusief de voordracht van nummer twee in de pro-Europese rij, senator Robert Badinter, die eraan herinnert dat Europa tegenwoordig in politiek opzicht 'een dwerg' is, zie het Midden-Oosten of ex-Joegoslavië. En, aldus Badinter, 'we zijn veroordeeld vazallen te zijn van die ene supermacht, als we de krachten niet bundelen.'

De stemming wordt ruimschoots en zonder surprise gewonnen door de voorstanders van het Verdrag van Amsterdam, met 758 tegen 111 stemmen. Frankrijk denkt al sinds jaar en dag Europees. Robert Badinter herinnert eraan dat 'naoorlogse presidenten, alle premiers, alle meerderheden' het hunne hebben bijgedragen aan Europa. Een plechtig radioprogramma, gewijd aan het Congres, meldt even later dat Frankrijk altijd een voortrekkersrol heeft gespeeld, al vanaf vóór de oorlog, met Briand, tot erna, met Monnet en Schuman, De Gaulle, Giscard, Mitterrand, Delors en nu weer Chirac.

Het is allemaal waar - even waar als de vaststelling dat het Franse euro-enthousiasme nooit vanzelfsprekend is geweest. Want op hetzelfde moment dat Versailles de euro-hoogmis viert, dringen vijfhonderd kilometer naar het westen, bij de Bretonse stad Quimper, Bretonse varkensboeren een slachterij binnen. Met enig geweld gaan ze op zoek naar on-Frans varkensvlees, dat ervoor heeft gezorgd dat zíj nog maar 5,02 franc per kilo incasseren. 'Wij Fransen moeten Frans vlees eten', zegt een actievoerder voor het televisienieuws. Geen politieman die hem tegenspreekt. In Brussel slijpt minister Glavany van Landbouw zijn messen voor dezelfde Franse boeren.

In Versailles schuifelt ex-minister Charles Pasqua door de 'galerie des bustes'. Daar kijkt een batterij onsterfelijke generaals goedkeurend toe hoe hij zich opwindt over 'een trieste dag, een slag voor de soevereiniteit, de generaal De Gaulle onwaardig'. Pasqua voert de handvol gaullisten aan die tegen 'Amsterdam' stemt. Hij heeft in Le Monde een krachtig ingezonden stuk geschreven, dat retorisch begint met weer een verwijzing naar Versailles: óók de plek waar in 1871 in de Spiegelzaal het Duitse keizerrijk werd geproclameerd.

Pasqua heeft sinds enige tijd een kruistocht tegen Europa uitgeroepen. Het door hem hartstochtelijk bepleite referendum is er niet gekomen, en nu zegt hij voor de Europese verkiezingen van juni aanstaande met een eigen lijst te zullen optreden.

Pasqua wordt hier en daar afgedaan als een clown. Maar zijn tokkelen op de Franse soevereiniteit raakt zeker een snaar - van uiterst links tot Front National. Communistenleider Robert Hue spreekt in de wandelgangen bijna woordelijk dezelfde teksten uit als Pasqua, minus de generaal De Gaulle. Veel Frankrijk, soevereiniteit, en wanneer het over Europa gaat veel 'ultraliberalisme'.

Meer over