Nieuws

In ongenade gevallen Spaanse oud-koning Juan Carlos voor even terug uit ballingschap

‘Sterven in ballingschap moet het ergste zijn wat een man kan overkomen’, zei Juan Carlos de Borbón eens. In een poging zichzelf dat gevreesde lot te besparen, zette de in ongenade gevallen oud-koning van Spanje donderdag voor het eerst in twee jaar voet op Spaanse bodem.

Dion Mebius
De Spaanse oud-koning Juan Carlos bij de begrafenis van groothertog Jean in Luxemburg. Beeld Reuters
De Spaanse oud-koning Juan Carlos bij de begrafenis van groothertog Jean in Luxemburg.Beeld Reuters

Donderdagavond landde Juan Carlos (84) in een privéjet op het vliegveld van Vigo in Galicië, in het noordwesten van het land. In het koude water voor de Galicische kust zal hij de komende dagen waarschijnlijk met vrienden meedoen aan een zeilwedstrijd, al lijkt de oud-koning met zijn gebrekkige fysiek zelf weinig zeilen te gaan hijsen. Maandag wordt Juan Carlos verwacht in La Zarzuela, zijn oude woonpaleis buiten Madrid. Hier ziet hij zijn zoon en huidige koning Felipe VI, zijn vrouw Sofía en andere leden van de koninklijke familie. Bij hen logeren is voorlopig te gevoelig: nog dezelfde dag vliegt Juan Carlos terug naar zijn villa in Abu Dhabi.

Schandalen

Juan Carlos noemt het Arabische emiraat zijn thuis sinds augustus 2020, toen hij het koninkrijk ontvluchtte dat tussen 1975 en 2014 het zijne was geweest. De Spaanse grond was hem te heet onder de grond geworden nadat zijn naam was gelinkt aan corruptie en belastingontduiking. Op een geheime bankrekening bleek een bedrag te zijn gestort van 65 miljoen euro, en wel door de koning van Saoedi-Arabië. Mogelijk ging het om een steekpenning voor de bemiddeling van Juan Carlos bij de aanleg van een hogesnelheidslijn tussen de Arabische steden Mekka en Medina door Spaanse bouwbedrijven.

Het was de druppel, nadat eerder al buitenechtelijke relaties aan het licht waren gekomen en hij in Botswana op olifantenjacht was gegaan. Juan Carlos, eens zo geliefd om zijn hoofdrol bij het herinvoeren en beschermen van de Spaanse democratie, moest het land ontvluchten om de monarchie niet nog verder te beschadigen. De nieuwe koning Felipe nam afstand en zag zijn vader de afgelopen jaren niet.

Grootste nachtmerrie

Inmiddels zijn de verschillende strafrechtelijke procedures tegen Juan Carlos stukgelopen. Als koning genoot hij juridische immuniteit, andere vergrijpen zijn verjaard. Het betekent niet dat hij ook moreel zonder blaam is: de Spaanse regering benadrukte deze week nog dat Juan Carlos zijn land een verklaring schuldig is. Toch ziet de oud-vorst nu de weg vrij om in ieder geval kortstondig terug te keren. Het moet de opmaat worden voor vervolgbezoekjes en, uiteindelijk, een definitieve terugkeer. Tot het zover is, kan de koninklijke balling slechts hopen dat zijn grootste nachtmerrie niet bewaarheid wordt.

Meer over