In onderzoek: week 09

ARCHEOLOGIE

Oerperuaan at mais

Eindelijk hebben archeologen ontdekt welk voedsel de vroegste complexe samenleving van Zuid-Amerika toch zo groot maakte. Simpel eigenlijk: het was mais. De Norte Chico-beschaving kwam zo'n 5.000 jaar geleden tot bloei aan de kust van Peru, en bij gebrek aan duidelijk bewijs voor landbouw veronderstelden archeologen dat ze blijkbaar leefden van de visvangst. Totdat een internationaal onderzoeksteam deze week miscroscopisch bewijs beschreef van 14 werktuigen, 34 versteende drollen en stuifmeelkorrels uit de grond: daar zat wel degelijk maisstuifmeel bij. Ook vonden de onderzoekers resten van zoete aardappelen, guave en bonen.

DOVENTAAL

Gebarensite online

Een website over gebarentaal, in gebarentaal. Gisteren lanceerden taalwetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen de website Gebareninzicht.nl. De taalkundigen ontwierpen de website voor iedereen die gebarentaal spreekt of wil leren. In Nederland wonen zo'n 5.000 doven voor wie gebarentaal de eerste taal is en zo'n 15 duizend horenden die gebarentaal beheersen. De nieuwe site, medegefinancierd door onderzoeksfinancier NWO, laat ontdekkingen zien op het gebied van gebarentaal. Zo is het afwisselen van linker- en rechterhand vergelijkbaar met intonatie tijdens het spreken.

CHEMIE

Helix verpakt zichzelf

Utrechtse scheikundigen haalden deze week het vooraanstaande tijdschrift Angewandte Chemie met een spectaculair moleculair kunststukje: een combinatie van zepen en suikers die een vlak vormen dat zichzelf oprolt tot een microscopische cilinder, waarin zich vervolgens ook nog eens glazen microbolletjes schikken in een keurige wenteltrapstructuur. Nog bijzonderder, aldus de onderzoekers, is het dat de structuren ontstaan als de temperatuur van de oplossing onder de 37 graden daalt, en weer verdwijnen als die er daarna weer boven komt. Volgens promovendus Julius de Folter biedt dat mogelijkheden bij het gericht afleveren van colloïdale medicijnen.

ZONNESTELSEL

Vulcan gaat bestaan

Toch leuk voor de Star Trek-fans. De naam Vulcan ('Vulcanus'), de thuisplaneet van mister Spock, is de naam die het publiek het allerliefst toekent aan 'P4' of 'P5', twee maantjes die de afgelopen jaren bij de dwergplaneet Pluto werden ontdekt. De tweede favoriet is Cerberus, naar de tweekoppige hond uit de Griekse onderwereld. De namenverkiezing is een initiatief van onderzoeksinstituut Seti. Een half miljoen mensen stemden online voor een naam. De namen worden als suggestie doorgegeven aan de Internationale Astronomische Unie.

MICROBIOLOGIE

Virus steelt afweer

Een virus kan het immuunsysteem van een cholerabacterie stelen en naar zijn hand zetten, meldt Nature deze week. De bacteriofaag - een klein virus dat bacteriën infecteert - gebruikt het gekaapte immuunsysteem om de afweer van de bacterie tegen bacteriofagen uit te schakelen. Een efficiënte diefstal, die reproductie van de bacteriofaag mogelijk maakt en cholerabacteriën kan doden. De studie draagt bij aan het controversiële idee dat virussen levende wezens zijn en kan ook therapie helpen: steeds meer bacteriën zijn resistent voor antibiotica, en faagtherapie kan dan uitkomst bieden.

undefined

Meer over