In onderzoek: week 07

NATUURKUNDE

Newton in cyberspace

De Israëlische National Library heeft ongeveer 7.500 vergeelde pagina's met handschriften van Isaac Newton online gezet (bit.ly/z3Z11N). De handschriften omvatten de theologische collectie van de grote Britse natuurkundige: uitgebreide analyses en interpretaties van de Bijbel, joodse mystiek en berekeningen van de dag des oordeels, die volgens Newton in 2060 valt. De opsteller van de klassieke mechanica was een toegewijd christen, die Hebreeuws leerde en voor wie natuurkunde, wiskunde, alchemie en bijbelstudie naadloos in elkaar overliepen als manieren om de wereld te bestuderen. De collectie werd in 1936 geveild door Newtons nazaten en kwam zo in handen van een Israëlische historicus.

GENEESKUNDE

Koude douche voorkomt spierpijn dus toch

Na een training een koude douche of bad nemen lijkt iets te helpen tegen opkomende spierpijn. Maar onduidelijk is nog of het ook beter helpt dan andere maatregelen, zoals warm water of inpakken van de belaste ledematen. Dat constateert een overzichtsstudie van het Cochrane Institute, een instelling die het bewijs in lastige medische zaken tegen het licht houdt. Voor de studie keken artsen naar de uitkomsten van 17 eerder uitgevoerde experimenten met in totaal 366 deelnemers. Koud water blijkt volgens die onderzoeken efficiënter dan niets doen. Toch is een waarschuwing op zijn plaats, aldus de artsen: 'Sommige van de gemelde voordelen kunnen een placebo-effect zijn. En we hebben niet genoeg gegevens om over andere middelen conclusies te trekken.'

RUIMTEVAART

Ruimtehanddruk met R2

In de reeks merkwaardige wapenfeiten: voor het eerst heeft een mens in de ruimte een robot de hand geschud. Die mens was gezagvoerder Daniel Burbank van het internationaal ruimtestation ISS; de robot 'Robonaut 2' (R2), een experimentele robotromp met armen eraan die in de toekomst moet assisteren bij werkzaamheden in en buiten het ruimtestation. R2 is al een jaar aan boord; af en toe wordt een van zijn functies getest. Woensdag was dat de besturingssoftware van de rechterhand, met de handdruk als resultaat. 'En nu maar hopen dat hij nog nooit van HAL9000, Skynet of Cylons heeft gehoord', twitterde de Nederlandse astronaut André Kuipers na de plechtigheid, verwijzend naar de opstandige filmrobots uit 2001: A Space Odyssee, The Terminator en Battlestar Galactica.

BIOLOGIE

'Microkameleon' kromp twee keer door eiland

Groot waren de 'bladkameleons' van de soort Brookesia minima toch al niet. In het uiterste noorden van Madagascar hebben Duitse biologen nu vier soorten ontdekt die nóg kleiner zijn. De kleinste, de rechtsboven afgebeelde Brookesia micra, is nog geen drie centimeter lang, wat ze de kleinst bekende hagedissen maakt. Interessanter is hoe de kameleon zo klein kon worden, schrijven de ontdekkers in het vakblad PLoS One. Het lijkt erop dat het dier tweemaal is verdwergd doordat het op een eiland belandde, eerst op Madagascar en daarna op een eilandje voor de kust. De biologen hebben de andere minikameleons ietwat dramatische namen gegeven, als protest tegen het verval van de natuur: B. confidens, B. desperata en B. tristis.

GENETICA

Kapot gen soms gezond

Een genetisch defect hoeft niet altijd schadelijk te zijn. Van de ongeveer honderd kapotte genen waarmee mensen rondlopen, zijn er zo'n twintig zelfs gunstig. Nog een stuk of dertig zijn weliswaar kapot, maar zonder dat we daarvan iets merken. Dat blijkt uit een analyse van 2.951 genen die bij mensen van elkaar verschillen, uitgevoerd door een internationaal team genetici (Science). De genen in kwestie hebben functieverlies: de eiwitten waarvoor ze horen te coderen worden niet of slechts gedeeltelijk gemaakt. Maar aangezien twintig van hen zich flink onder de bevolking hebben verspreid, was het verlies van het gen blijkbaar evolutionair voordelig. 'Onder sommige omstandigheden geldt: less is more', aldus de Franse geneticus Lluis Quintana-Murci in een commentaar.

undefined

Meer over