ReportageStudenten MBO

In klas 1B worden persconferenties niet bekeken, begrepen of geloofd, dus helpt de docent een handje

Leerlingen van het Zadkine college krijgen uitleg over de persconferentie. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Leerlingen van het Zadkine college krijgen uitleg over de persconferentie.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het nabespreken van de corona-persconferenties is een bittere noodzaak, weten docenten van Zadkine Startcollege. Omdat studenten er niet naar kijken, er niets van begrijpen, maar ook: omdat ze niet in corona geloven.

Tegen de tijd dat minister De Jonge over de besmettingsgraad begint, is een van de studenten in slaap gevallen. Docent Marco van Heukelingen sluipt op hem af en slaat met zijn vlakke hand op zijn tafeltje. ‘Pavel! Wel opletten hè.’ De jongen kijkt hem lodderig aan en draait zich met kleine ogen terug naar het digibord, waar de bron van zijn slaperigheid nog altijd aan het woord is.

Klas 1B heeft het zwaar deze les. Ze moeten doen wat ze uit zichzelf nooit zouden doen: de persconferentie over de coronamaatregelen kijken. En hoewel Van Heukelingen de persconferentie van 8 december maar deels laat zien, afgewisseld met quizvragen, blijken het vijftien tergende minuten.

Er is altijd aandacht voor actuele gebeurtenissen in de burgerschapslessen die de studenten van Zadkine Startcollege krijgen. Maar sinds het uitbreken van de coronacrisis weten docenten dat het behandelen van de corona-persconferenties een bittere noodzaak is.

Argwaan

Omdat de jongeren er weinig van snappen, als ze al zouden kijken. De ministers praten te snel, te lang en te ingewikkeld voor deze studenten die een mbo-niveau-1-opleiding doen. Maar de docenten bespreken de persconferenties ook omdat een aanzienlijk deel van de studenten er domweg niets van gelooft. Ze geloven niet in corona, wantrouwen de ministers en hun regels en voelen niets voor een vaccin.

De argwaan is voelbaar in klas 1B van Zadkine Startcollege, locatie Capelle aan den IJssel. Als docent Van Heukelingen aan het begin van de les zijn acht studenten vraagt in steekwoorden op te schrijven waar ze aan denken bij het fenomeen corona-persconferentie, noteert Liangelo (19) het woord ‘onzin’.

De regels blijven steeds hetzelfde, zegt de jongen met het zwarte petje. Telkens weer die 1,5 meter, telkens dat mondkapje in het openbaar vervoer. Dus waarom dat lange verhaal? En als de regels wel veranderen, slaat het nergens op. ‘Je moet nu ook bij de bushalte je mondkapje op. Dat is onzin.’

Hij kan op bijval rekenen van Hamza (18), een jongen met krullen die zich deze les ontpopt tot grootste criticus en grappenmaker van de klas. ‘Ik wil niet grappig zijn’, zegt hij met het begin van een grijns op zijn gezicht, ‘maar als je een scheet laat, gaat die ook strak door je onderbroek en jeans naar buiten. En dan moet een mondkapje corona tegenhouden?’

Ronduit verontwaardigd worden de jongeren als het over vaccins gaat. Zodra minister De Jonge het woord laat vallen, begint Hamza te protesteren. ‘Waarom moet dat? Ik wil dat niet.’ Van Heukelingen zet de uitzending op pauze. Legt uit dat de vaccins niet verplicht worden, maar dat de studenten mogelijk wel een prik moeten halen als ze naar het buitenland willen. ‘Discriminatie!’, roept een jongen achterin.

De gekste complottheorieën

Voor Hamza is dit het startsein om een moeilijk te volgen uiteenzetting te beginnen over een bewust geplande pandemie en het inenten van de wereldbevolking met nanochips. ‘Dat zag ik in een filmpje, iemand heeft dat in 2006 al gezegd.’

Van Heukelingen kijkt er niet van op. De docent hoort wekelijks de gekste complottheorieën voorbijkomen, die zich als een olievlek onder jongeren verspreiden. Hij geef les op verschillende locaties van Zadkine Startcollege. Soms hoort hij studenten in Spijkenisse zeggen dat Joe Biden een pedo is en beginnen jongeren in Capelle aan den IJssel er de volgende dag ook over.

Het typeert niet alleen de doelgroep, maar ook deze generatie jongeren, zegt de docent. Ze halen hun wereldbeeld hoofdzakelijk van elkaar en van sociale media. En vooral: ze leven in een compleet andere wereld dan de mannen in pakken achter het spreekgestoelte. In een poging de twee werelden dichter bij elkaar te brengen, vraagt de docent zijn studenten hoe zij zo’n persconferentie zouden aanpakken.

Pavel: ‘Ik zou zeggen: doe wat je wil, man. Het is jouw leven.’

Devon: ‘Gewoon boetes, man. Echt dure boetes.’

Wesley: ‘Ik zou het gewoon zeggen hoe het is. Niet zo netjes praten als die bekakte mensen.’

Hamza: ‘Koop gewoon voor elke jongere een PlayStation 5. Dan gaat iedereen thuisblijven.’

Het is niet zijn taak studenten een mening op te dringen, vindt Van Heukelingen. Wat hij wel probeert is hun wereldbeeld een klein beetje open te breken. Hoe moeilijk dat is, blijkt als de les tegen het einde loopt. De docent wil weten wie van zijn studenten zich níét willen laten inenten. Acht vingers gaan de lucht in – de hele klas.

Dat had hij zien aankomen, zegt Van Heukelingen als de les erop zit. Met een zucht: ‘Ik ben benieuwd hoe de overheid deze jongeren gaat overtuigen.’ Een ding is zeker: met een persconferentie komen ze er niet.

Kaya Bouma volgt het Rotterdamse ROC Zadkine. Binnen het onderwijs wordt het mbo misschien wel het zwaarst op de proef gesteld door de coronacrisis: een tekort van 20 duizend stageplekken, dreigende studievertraging, praktijklessen die in de knel raken, en veel online-lessen.

EERDER IN DEZE SERIE

Nog voordat ze hun eerste werkdag hebben gehad, worden studenten luchtvaartdienstverlening geholpen een carrièreswitch te maken. Want werk, dat is er even niet in de luchtvaartsector.

De jongen die pas na maanden was gaan praten in de klas, zweeg weer. Waarom online-les niet werkt voor sommige studenten binnen het mbo.

Stage lopen in de zorg tijdens een pandemie. Remco Mourik weet hoe het is om doodziek te zijn, nu loopt hij stage op de IC.

Veel studenten op het mbo worstelen met de online-lessen. Yentle Kross zit liever in de klas, want daar zijn telefoons tenminste strikt verboden.

Meer over