In India ligt kredietcrisis op straat

De Indiase middenklasse is de motor achter de economische groei. Maar angst weerhoudt haar ervan geld uit te geven...

DELHI Op de hoofdstraat van West Patel Nagar, een buitenwijk van Delhi, vecht een oneindige stroom auto’s met luid getoeter voor elke meter vooruitgang. Binnen, in de showroom van Galaxy Toyota, is het stil. Akelig stil. ‘De zaken gaan slecht’, zegt filiaalmanager Vikas Srivastava. ‘De verkoop is in twee maanden met ruim 40 procent gedaald.’

In West Patel Nagar woont de opkomende middenklasse van India, de motor achter de indrukwekkende economische groei van 8 procent per jaar. De klanten van autoverkoper Srivastava hebben kleine bedrijfjes of zijn accountants bij grotere bedrijven. Sinds India de grenzen met de wereld voorzichtig opende, zo’n vijftien jaar geleden, zijn zij er financieel enorm op vooruit gegaan. Een eigen auto is de kroon op die welvaartsstijging.

Maar angst voor slechte tijden weerhoudt de Indiase middenklasse ervan grote aankopen te doen. ‘Bovendien lenen banken nauwelijks geld uit’, zegt autoverkoper Srivastava. Circa 80 procent van de verkochte auto’s wordt met een hypotheek gefinancierd. Veel dealers in Delhi hebben mensen in dienst die helpen bij het regelen van een financiering. Maar bij Galaxy Toyota lopen ze niet meer rond, en ook niet meer in de omliggende showrooms van Ford, Hyundai en Volvo. Er zijn te weinig klanten die kunnen voldoen aan de nieuwe, strenge voorwaarden die banken stellen, als ze de torenhoge rente al kunnen opbrengen. Een maand geleden vroegen banken 12 procent rente, nu is dat 15 en soms 17 procent. Krediet is schaars geworden in India.

De kredietcrisis raakt India diep. Indiase banken hebben nauwelijks geïnvesteerd in de Amerikaanse rommelhypotheken die westerse banken naar de rand van de afgrond brengen. Maar de schokgolven van de financiële crisis zijn tot in elke uithoek van het subcontinent met 1,1 miljard inwoners te voelen.

Buitenlandse investeerders hebben geld nodig om de problemen thuis op te lossen en trekken massaal hun investeringen terug. De kapitaalvlucht wordt versterkt door de vrees dat een mondiale recessie de Indiase export zal decimeren. De beurs verloor sinds januari bijna de helft van zijn waarde. De roepie keldert en verloor dit jaar bijna 20 procent van zijn waarde.

De overheid zet alles op alles om het tij te keren. De regering garandeert spaartegoeden, helpt het bedrijfsleven met tijdelijke belastingvoordelen en werkt aan een pakket maatregelen om de economie te stimuleren. De Indiase centrale bank verlaagde zaterdag wederom de rente en staat banken toe meer geld uit te lenen ten opzichte van het eigen kapitaal. Om de val van de munt te stuiten, koopt de centrale bank massaal roepies. De pogingen om de kapitaalstromen weer op gang te brengen en de markten te kalmeren, lijken hun vruchten af te werpen.

Evengoed zal de kredietcrisis in alle lagen van de economie voelbaar zijn. Zo maakte Tata Motors, een van de grootste bedrijven van het land, vorige week bekend dat het in het tweede kwartaal 34 procent minder winst maakte. Ook in de informele sector vallen klappen.

Veel ongeschoolde krachten die allerhande klusjes voor bedrijven en rijke gezinnen verrichten, komen zonder werk te zitten, blijkt uit een inventarisatie van een Indiase zakenkrant. De Hindustan Times publiceerde reportages uit afgelegen dorpjes waar kleine fabrieken zonder werk zitten omdat de export afneemt.

Ook in de hoofdstad Delhi heeft iedereen het over de kredietcrisis. Menigeen speelt met de gedachte dat de ‘Indian Story’ – de opkomst van India als mondiale speler – vroegtijdig eindigt.

Umang Vaish, eigenaar van een zestig jaar oude herenmodezaak op Connaught Place, het Leidse-plein van Delhi, zag de verkoop 60 procent dalen. ‘Mensen zitten op hun geld’, zegt hij. En dat terwijl donderdag Diwali werd gevierd, een Hindu-festival waarbij veel cadeaus worden geven. De golf van bomaanslagen die India momenteel teistert, doet de verkoopcijfers geen goed. Maar volgens Soheil Habib is dat niet de enige reden. Hij verkoopt tweedehands kleding en nep merkspijkerbroeken op de ondergrondse Palika Bazaar in Delhi, een ‘ideale’ plek voor een bomaanslag. ‘Kijk om je heen’, zegt Habib, ‘overal zijn mensen, dus ze zijn niet bang om hier te komen. Ze kopen alleen niet zo veel.’

Bovengronds, een paar straten verderop, runt Faizan Kazmi een computerwinkeltje. ‘De afgelopen twee maanden waren slecht’, zegt de 25-jarige ondernemer. ‘Computers worden ingevoerd en door de lage roepie zijn de prijzen met wel 50 procent gestegen. Ik moet die prijsstijging wel doorberekenen.’

Ondanks alle sombere berichten staat India er nog altijd goed voor, zeggen economen in koor. Het IMF paste begin oktober de groeicijfers aan van 9,3 naar 8 procent voor dit jaar. Volgend jaar zal de groei 7 procent zijn. ‘India zal door de kredietcrisis minder hard groeien en dat zal op individueel niveau tot drama’s leiden’, zegt Abhay Pethe, hoogleraar economie aan de universiteit van Bombay. ‘De export zal afnemen, maar India is minder afhankelijk van de wereldeconomie dan bijvoorbeeld China. De echte groeimotor is de binnenlandse consumptie, en zoals het er nu naar uitziet, zal de kredietcrisis die niet tot stilstand brengen.’

Faizan Kazmi, de jonge computerverkoper, is er nog niet helemaal zeker van. ‘De helft van mijn klanten koopt voor het eerst een computer. Denk je eens in hoeveel computers ik nog kan verkopen! Als jullie in het Westen die kredietcrisis eindelijk onder controle krijgen, kunnen wij weer verder groeien.’

Meer over