In hufternatuur druipt het xtc-zuur

Hoe drugsafval een oud landschap vergiftigt.

Vondst van tonnen met de chemische stof BMK. Beeld Erik de Jonge
Vondst van tonnen met de chemische stof BMK.Beeld Erik de Jonge

Erik de Jonge rijdt me in zijn Suzuki Jimny met vierwielaandrijving over de onverharde wegen van wild West-Brabant. Hij praat en wijst: hier is waterwingebied op een haar na vergiftigd met 1.000 kuub xtc-afval. Daar stonden ze na een ramkraak brandkasten open te slijpen. Verderop vond hij een kist met zes handgranaten.

Even een hoestsnoepje: de boswachter raakt langzaam zijn stem kwijt. Achterin legt zijn Duitse staande Jack zijn trouwe kop wat vermoeid tegen mijn schouder. Baas en hond hebben een natuurrubriek van 5 minuten bij Omroep Brabant, met de voortreffelijke titel 'Ontdek, met Erik en Jack'. Daarmee hebben we de vriendelijkste kant van het werk wel gehad.

Kijk, de krent staat al in bloei. Afgelopen week moesten Erik en Jack er opnieuw een paar nachten uit voor illegale afvaldumpingen. Zoals de drieëntwintig tonnen met de chemische stof BMK, waaruit speed wordt gemaakt. Erik weet allang dat je daar dan niet heen moet lopen, er hangen giftige dampen die je longen kunnen beschadigen, dus hij belt eerst de politie. Die zet de weg af. Daarna komt de brandweer, met gasmaskers. En vervolgens komen de specialisten van Strukton, afdeling milieu-incidenten, die het spul veilig verpakken en meenemen. Volgens de politie is vorig jaar in Brabant 101 keer drugsafval gevonden, meer dan het dubbele van het jaar daarvoor. Het meeste ligt in buitengebieden. En de Brabantse Wal, 3.500 hectare tussen Roosendaal en Zeeland waar Erik boswachter is in dienst van het Brabants Landschap, is er berucht om.

De Brabantse Wal begint laag op de Zeeuwse klei aan het Markiezaatsmeer en stijgt dan 16 meter naar oude loofbossen en landgoederen op de Brabantse zandgronden. Daarachter weer dennenbossen, stuifzand en moerassen. De Brabantse Wal is ook oud smokkelgebied en nog steeds vol stropers, wildcrossers, houtdieven en drugsproducenten. Daartussen lopen Erik en zijn twee collega's dus ongewapend rond. 's Nachts surveilleren twee zogeheten 'groene boa's', buitengewone opsporingsambtenaren zonder wapen die als zzp'er onder de politie vallen. Zij mogen mensen aanhouden. Acht van de tien keer blijkt zo iemand hier al criminele antecedenten te hebben, zegt Erik.

Erik de Jonge en Jack. Beeld
Erik de Jonge en Jack.Beeld

Zijn telefoon heeft als ringtone een kwakend eendje. Als kind noemde zijn ouders hem al 'het boswachtertje', want als de hele familie bij wandelingen linksaf sloeg dan marcheerde hij rechtdoor, verdiept in veertjes en takjes. Nog steeds doorspekt hij een inktzwarte opsomming van drugsvondsten of hoe een motorcrosser hier een collega probeerde dood te rijden (en werd veroordeeld wegens poging tot doodslag) met blije uitroepen. Hee kijk! Een klein konijntje! En daar! Een hermelijn, of nee een marter, o wat vèt!

Toen Erik negen jaar geleden in dit gebied begon, moest de gemeente eens per week rotzooi opruimen. Nu is dat iedere dag. Erik wijst me alle vindplaatsen aan en laat foto's op zijn telefoon zien als bewijs. Verontrustende hoeveelheden jerrycans en vaten met gevaarlijke vloeistoffen en etiketten waar '30% zoutzuur' op staat: hier al zes grote vondsten sinds november. Maar ook verbijsterend lomp weggesmeten asbest. IJskasten. Oud roest. Plantenresten van de hennepteelt en beregeningsslangen en koolstoffilters en complete ventilatoren. Resten hennep worden vaak ook nog botweg in de fik gestoken, ook bij code oranje wegens bosbrandgevaar.

Vorig jaar bedacht Erik het nog als 1-aprilgrap: hij kondigde aan dat er bewakingscamera's in zijn natuurgebied zouden komen hangen. Tot zijn verbazing kreeg hij uitsluitend enthousiaste reacties. Dus toen is hij 'maar wat gaan experimenteren'.

Nu pakt hij een infraroodboscamera van de achterbank. En op zijn telefoon laat hij foto's van camouflagekastjes zien waarin hij zulke camera's aan bomen bij de drukste dumpplaatsen hing. Zo verzamelde hij beelden van dumpen, van kentekens en zelfs van een revolver op de treeplank van een busje: 'Sindsdien bel ik toch eerder de politie dan er zelf achteraan te gaan.'

Een jaar na de 1-aprilgrap lobbyt Erik de Jonge nu serieus voor bewakingscamera's in zijn bos. Burgemeester Frank Petter van Bergen op Zoom heeft hem al beloofd 'de grenzen van de wet op te zoeken' om de dumpingen te bestrijden. Petter bevestigt dit als ik hem later bel. Camera's? Graag. En minstens een wapenstok, handboeien en pepperspray voor de boa's.

Je kunt dit overdreven vinden. Maar neem de Chaambeek, zegt Erik. Een beekje met een prachtige populatie van vis en amfibieën was dat. 'Daar zijn dus ook vaten met zuren in geflikkerd en nu is alle leven weg. Die beek is dood.'

Specialisten verwijderen xtc-afval. Beeld Erik de Jonge
Specialisten verwijderen xtc-afval.Beeld Erik de Jonge
Meer over